Trzecie największe miasto Hiszpanii jako pierwsze na świecie mierzy ślad węglowy i wodny działalności turystycznej. Władze Walencji bardzo poważnie podchodzą do zrównoważonego rozwoju. Od 2016 roku stał się on istotną częścią planowania strategicznego.
O działaniach miasta na tym polu rozmawiamy z Jaume Mata, głównym menadżerem ds. zrównoważonej turystyki Visit València. Opowiada on o genezie i aktualnych przedsięwzięciach. – Samorząd Walencji od wielu lat wdraża rozwiązania Smart City. Jest to kierunek, do którego dąży miasto. Visit Valencia włączyła się w pewnym momencie z projektami dot. elektromobilności, smart tourism i zrównoważonej turystyki. W 2022 roku otrzymaliśmy tytuł Europejskiej Stolicy Inteligentnej Turystyki.
Walencja ma za sobą wyjątkowe doświadczenia na tym polu. Już pod koniec lat 90. w dawnym korycie rzeki Turii zaczęto budować kompleks obiektów kulturalno-rozrywkowych Ciudad de las Artes y las Ciencias. Sami mieszkańcy określili to miejsce mianem dzielnicy przyszłości. Futurystyczne obiekty ze szkła, metalu i betonu są „zielone” i przyjazne środowisku. – Chociaż są to inwestycje firmowane przez autonomiczną Wspólnotę Walencką, stały się wizytówką miasta – podkreśla Juame.
Gościmy w siedzibie Visit València. Pytamy o strukturę i działalność podmiotu. – W Visit València pracują łącznie 53 osoby. Zajmują się obsługą IT, badaniami oraz projektami dot. zrównoważonej turystyki – wyjaśnia nasz rozmówca.
– Planowanie zrównoważonego rozwoju turystyki odgrywa istotną rolę. Pandemia COVID-19 i okresy lockdownów pokazały, jak turystyka wpływa na środowisko. Wywołały refleksje na temat wyjątkowej wrażliwości turystyki i potrzeby całościowego przemyślenia destynacji, przechodząc od marketingu do zarządzania, z większym uwzględnieniem potrzeb środowiska przyrodniczego miasta i jego mieszkańców – mówi Juame. W tym czasie Urząd Miasta Walencji we współpracy z VLC Visit València i Fundacją Aguas de Valencia opracował Strategię Zrównoważonej Turystyki 2030. Wykorzystano doświadczenia z lat 2016-2020, Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, deklaracje w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatu oraz trendy w zakresie rozwoju turystyki po pandemii.
Doświadczenia te pomogły stworzyć mapę drogową zrównoważonego rozwoju turystycznego oraz zaangażować partnerów. Powołano grupę ds. zrównoważonego rozwoju w Miejskiej Radzie Turystyki oraz grupę zadaniową ds. zrównoważonej turystyki Fundacji Visit València. W skład tej drugiej wchodzą przedstawiciele administracji lokalnej i regionalnej, firmy oraz uczelnie.
Walencja jako pierwsze miasto na świecie weryfikuje i certyfikuje ślad węglowy całej działalności turystycznej. Badanie przeprowadzone przez firmę Global Omnium we współpracy z Fundacją Visit València i radą miasta zmierzyło źródła emisji gazów cieplarnianych i ich wpływ na środowisko w dziesięciu różnych obszarach związanych z turystyką: transport miejski, zakwaterowanie, korzystanie z restauracji, obiektów rekreacyjnych, zakupy, gospodarka wodna, a także infrastruktura niezbędna do obsługi oferty turystycznej.
Obecnie Walencja realizuje 4 projekty w zakresie zrównoważonej turystyki. Mają one na celu ochronę zasobów przyrodniczych, minimalizowanie wpływu turystyki na środowisko oraz edukację i transfer dobrych praktyk. Jednym z nich jest pilotażowy projekt z użyciem czujników mierzących ruch statków wycieczkowych, przypływających turystów oraz stan odwiedzanych obiektów zabytkowych. Wykorzystywana jest w nim platforma opensource Snap4City, używana w projektach inteligentnych miast.
Juame opowiada o planach na następne lata. – Planujemy stworzyć nowy system informacji turystycznej z obsługą niesłyszących. Powstanie także nowe centrum informacji turystycznej. Istotnym projektem będzie system mobilnego (przez smartfony) zakupu biletów do atrakcji turystycznych. Będzie też voucher – za 6 euro, za który turysta będzie mógł odwiedzić w jednym dniu wszystkie istotne atrakcje miasta. Oczywiście zalecamy korzystanie ze zrównoważonego transportu miejskiego – podkreśla.
Strategia Zrównoważonej Turystyki zobowiązuje się do osiągnięcia neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla działalności turystycznej do 2025 roku, dzięki czemu Walencja stanie się wiodącym na świecie celem turystycznym o zerowym wpływie na środowisko.
W 2024 roku Walencja będzie Zieloną Stolicą Europy. O to miano ubiegał się m.in. Kraków. Miasto zdobyło tytuł dzięki swoim przeszłym i obecnym osiągnięciom w dziedzinie zrównoważonej turystyki, neutralności klimatycznej oraz sprawiedliwej i sprzyjającej włączeniu społecznemu zielonej transformacji. Walencja stymuluje również zdrowszą, zrównoważoną i integracyjną produkcję żywności poprzez swój „Program Sąsiedztwa i Żywności”.
Licząca nieco ponad 800 tysięcy mieszkańców śródziemnomorska destynacja turystyczna może być dobrym przykładem dla polskich miast. Nie tylko w zakresie zrównoważonej turystyki, ale także podejścia do planowania rozwoju.
Temat „Turystyka na rzecz zrównoważonego rozwoju” znajdzie się również w centrum uwagi najbliższych Targów ITB w Berlinie oraz organizowanej Konferencji (6-8 marca 2023)
Oprac. i foto: Agnieszka Nowak i Leszek Nowak, www.2ba.pl
