Projekt zmian do ustawy o prawach autorskich i pokrewnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 4 lutego 1994 r. znajduje się na sejmowej ścieżce legislacyjnej od stycznia tego roku. Był dyskutowany w Komisji Kultury i Środków Przekazu, obecnie jest w gestii Podkomisji Nadzwyczajnej. Dotyczy zatwierdzania tabel wynagradzania za korzystanie z utworów i wykonań artystycznych oraz sporów zbiorowych, podczas gdy zmiany wymagają kwestie dotyczące użytkowników przedmiotów praw autorskich i pokrewnych.
10 lipca br. Stowarzyszenie Zarządców Obiektów Rekreacyjno-Turystycznych przedłożyło swoje propozycje Komisji Nadzwyczajnej.
– Opowiadamy się za zbiorowym zarządzaniem przedmiotami praw autorskich i praw pokrewnych, bo służy to generowaniu przychodów autorom, wykonawcom, producentom. Chcielibyśmy jednak, by prawo umożliwiało korzystanie z utworów i przedmiotów praw pokrewnych na przejrzystych i racjonalnych warunkach – podkreśla przewodniczący stowarzyszenia Franciszek Ciemny. Dlatego, zdaniem ekspertów SZORT, niezbędne jest zweryfikowanie organizacji zbiorowego zarządzania. Chodzi o ograniczenie naciągania użytkowników, zwłaszcza nie znających dobrze prawa właścicieli małych obiektów, do podpisywania umów i pobierania od nich pieniędzy na wynagrodzenia dla twórców. Zazwyczaj wyszukują obiekty przez internet, informacje w mediach, reklamy. Obecnie jest 11 organizacji działających na polu publicznego odtwarzania. Ułatwieniem dla stosowania tego typu praktyk bywa krzyżowanie się zakresów reprezentacji w tej samej kategorii podmiotów, na tych samych polach eksploatacyjnych przez więcej niż jedną organizację zbiorowego zarządzania.
Weryfikacji wymagają także tabele wynagrodzeń z punktu widzenia globalnego obciążenia użytkownika na danym polu eksploatacyjnym. Obecnie za jeden nieduży obiekt płaci się około 100 zł miesięcznie i 1200 zł rocznie. W spółkach, posiadających kilkanaście obiektów opłaty sięgają kilkudziesięciu tysięcy zł. rocznie Zdaniem zarządców i właścicieli obiektów, będących członkami SZORT, opłaty z tytułu praw autorskich powinny wynosić od 50 do 75 zł miesięcznie w zależności od wielkości obiektu i sezonowości. Ich zdaniem tabela wynagrodzeń powinna jednoznacznie określać, jakiego dotyczy utworu lub artystycznego wykonania. Według gestorów bazy wypoczynkowej zasadne byłoby wprowadzenie niższych stawek w przypadkach, gdy korzystanie z dóbr chronionych nie ma charakteru komercyjnego. Warto byłoby wprowadzić – stosowane w wielu krajach europejskich – umowy zbiorowe, zawierające warunki korzystania ustalone w drodze negocjacji między organizacją użytkowników a organizacją zbiorowego zarządzania
Zdaniem zarządców i właścicieli obiektów, optymalnym rozwiązaniem byłoby upoważnienie jednej organizacji zbiorowego zarządzania do poboru należnych wynagrodzeń, stworzenie jednej tabeli wynagrodzeń , jednej ustawowo określonej stawki wynagrodzenia na jednym polu eksploatacyjnym. Zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń na danym polu eksploatacyjnym winno toczyć się przed jednym składem orzekającym Komisji Praw Autorskiego.
Irena Hamerska
Biuro zarządu SZORT
