Muzeum kojarzy nam się z solidnym budynkiem, grupą ludzi wolno przechadzającą się po salach pełnych eksponatów umieszczonych w szklanych gablotach oraz z ciszą, co jakiś czas przerywaną monotonnym głosem przewodnika. Nic bardziej mylnego! W Polsce znajduje się wiele muzeów na powietrzu, nazywanych skansenami.
Najstarszy z nich znajduje się we Wdzydzach, ok. 70 km od Gdańska. To pierwsze w Polsce muzeum na powietrzu powstałe w 1906 roku, założone przez Teodorę i Izydora Gulgowskich. Na ogromnym obszarze znajduje się 45 obiektów w tym chałupy, wiatraki, kuźnia, szkoła z izbą lekcyjną oraz kościół, w którym odbywają się msze i śluby. Zgromadzone są tam charakterystyczne dla tego czasu sprzęty gospodarstwa domowego i sztuki ceramicznej. Wiernie odtworzone wnętrza i często uruchamiane urządzenia dodają uroku i pozwalają poczuć klimat wsi z okresu od XVIII do połowy XX wieku. Największą atrakcją jest Jarmark Wdzydzki organizowany w trzeci weekend lipca. Na terenie muzeum organizowane są koncerty, występy zespołów folklorystycznych, prezentacja zawodów i tradycyjnych zajęć, połączone z możliwością ich nauki.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku to największe muzeum w Polsce, położone u podnóża Gór Słonnych. Podzielone jest na siedem sektorów prezentujących bardzo zróżnicowaną kulturę grup etnicznych: Łemków, Bojków, Dolinian, Pogórzan Zachodnich i Wschodnich. Znajduje się tu cenna kolekcja ikon z okresu od XV do XIX wieku oraz cerkiew z Rosolina. Wielką atrakcją jest młyn wodny, zwierzęta zamieszkujące muzeum (dwa oswojone bociany) oraz otwarta część poświęcona wydobywaniu ropy naftowej w tych okolicach. Najlepiej jednak odwiedzać Sanok we wrześniu, ponieważ wtedy odbywa się tam impreza Folkowe pożegnanie lata.
Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku. Obszar liczy 90 ha, w tym na 35 ha znajduje się 66 obiektów architektury przedstawiających zabudowę wsi XVIII-XX wieku na terenie Warmi, Mazur, Powiśla i Litwy. Wśród obiektów są: kościół ewangelicki z Rychnowa, olejarnie, kuźnie, remiza strażacka, wiatrak holenderski z Dobrocina. Muzeum położone jest w niezmiernie malowniczej okolicy nad rzeczką Jemiołówką. Warto wybrać się tutaj 30 czerwca na Dni Olsztynka, podczas których organizowane są zawody drwali oraz występy zespołów muzycznych i tanecznych.
Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie. Muzeum obejmuje 23 zabytkowe obiekty, w tym: kapliczki, studnie, pasieki, kuźnie, olejarnie. Można tu zobaczyć spichlerz z Kościelca, chałupę z Przegini Duchowej, kościół z Ryczowa, we wnętrzu którego na ścianie widnieje napis: „Nie pluć na podłogę”. Napis stanowi upomnienie dla parafian, którzy mieli w zwyczaju wypluwać przeżuty tytoń. Obiekty są rozmieszczone w czterech sektorach: małomiejskim, sakralnym, wiejskim oraz dworskim. Ogromną atrakcją skansenu jest organizowany od lat Letni Festiwal Muzyki Kameralnej i Organowej, który przyciąga wielu turystów, nie tylko miłośników muzyki sakralnej. Występuje na nim wielu artystów z kraju i ze świata.
Opracowała: Agata Owczarek
