W związku z rokiem Chopinowskim, Muzeum Łazienki Królewskie przygotowało wystawę poświęconą pomnikom Chopina na całym świecie. Inspiracją dla jej powstania była obecność najsłynniejszego z nich na terenie Muzeum. Wspólna fascynacja dyrektora Przemysława Nowogórskiego oraz Andrzeja i Ireny Olszewskich tą wybitną rzeźbą secesyjną, legła u podstaw tej wystawy.
Przemysław Nowogórski powiedział: „Zależało mi na uczczeniu Roku Chopinowskiego tak, aby poszerzyć wiedzę na temat historii pomnika jak i mnogości jego przedstawień na świecie.”
Projekt dzieła znajdującego się Łazienkach Królewskich wykonał Wacław Szymanowski w 1902 r., jednak jego realizacja przypadła dopiero na rok 1926. Po czternastu latach pomnik został zniszczony przez Niemców, a obecna jego forma jest wynikiem rekonstrukcji ukończonej w 1958 r.
Fryderyka Chopina upamiętnia wiele pomników. Pierwszy wystawiono w rocznicę śmierci kompozytora na jego grobie, na cmentarzu Père Lachaise w Paryżu. Przedstawia on pogrążoną w zadumie kobietę, która jest typową formą dla dziewiętnastowiecznej europejskiej rzeźby nagrobnej. Bardziej kompozycyjnie rozbudowany jest inny paryski pomnik w Parku Monceau. Siedzącemu tam przy fortepianie Chopinowi towarzyszy Muza, zasłuchana w jego grę. Współcześnie takie ujęcie przedstawiają pomniki w Singapurze i węgierskim mieście Gödöllő. Chopin jest w nich ukazany w sile wieku, u szczytu swej działalności artystycznej.
Schorowanego kompozytora ukazano natomiast na pomniku w Dusznikach Zdroju, wykonanym przez Jana Kuczę. Podobnie postąpiła Ludwika Nitschowa w czterech pomnikach – replikach pt. Chopin na Majorce: w Sannikach, w Manchesterze, w Ustce oraz w Guadalajara w Meksyku. W tym ostatnim przypadku pomnik Chopina stanowi dar rządu polskiego dla tego kraju.
Zdecydowanie odmienny jest pomnik dłuta Augusta Zamoyskiego w Rio de Janeiro. Przedstawia on Chopina jako młodzieńca, wręcz w tanecznej pozie. Ustawiony na brzegu oceanu, Kompozytor zdaje się nasłuchiwać szumu fal niosących wieści z Ojczyzny. Natomiast na pomniku autorstwa Józefa Gosławskiego, w parku w Żelazowej Woli, Fryderyk wsłuchuje się w szum drzew i śpiew ptaków Mazowsza.
Pierwszy pomnik ku czci Chopina w Żelazowej Woli został wystawiony w 1894 r. Ma on formę obelisku, który wykonano z inicjatywy rosyjskiego kompozytora Milija Bałakiriewa, rozkochanego w muzyce Polaka.
Trzy lata później stanął granitowy obelisk z plakietą według projektu Stanisława Romana Lewandowskiego w Dusznikach Zdroju.
Pomniki Chopinowi wznoszono przede wszystkim z okazji rocznic urodzin lub śmierci Kompozytora. Pomnikami upamiętniane są również miejsca życia, koncertowania, a nawet krótkich pobytów Mistrza. Wyjątkowym działaniem była koncepcja dzielnicy-pomnika pod nazwą Chopin. Przygotowano ją w związku z Rokiem Chopinowskim, ogłoszonym w 1949 r. na stulecie śmierci Kompozytora. Dzielnica ta, jako dzieło międzynarodowe, miała powstać na warszawskiej Skarpie między ulicami Kopernika, Szczyglą, Tamką i Powiślem. Dwa konkursy rozpisane w latach 1947 i 1950 nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Ostatecznie zdecydowano się na rekonstrukcję zniszczonego pomnika w Parku Łazienki Królewskie.
Wiele współczesnych pomników Chopina odbiega od tradycyjnej formy, a ich autorzy poszukują nowych kształtów. Do takich należą pomniki w Londynie i Szanghaju. Pierwszy z nich autorstwa Bronisława Kubicy, odsłonięty został w 1975 r., w 125 rocznicę śmierci Kompozytora. Pomnik był darem narodu polskiego dla mieszkańców Londynu i ustawiono go przed Royal Festival Hall. Forma pomnika imituje rozwiany zeszyt nutowy z wyłaniającym się z niego wizerunkiem Chopina. Pomnik w Szanghaju stanął 2007 r. Jego autorką jest Lu Pin, absolwentka warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Nadała mu formę obelisku ukształtowanego z geometrycznych, piętrzących się brył, zwieńczonych wizerunkiem Chopina. Osiem rozmieszczonych wokół pomnika prostopadłościennych, różnej wysokości obelisków, symbolizuje gamę muzyczną. Zamiarem chińskiej rzeźbiarki było interpretowanie muzyki Kompozytora, a nie jego postaci.
Trzecim pomnikiem, który jest syntezą twórczości Chopina to pomnik – fontanna na krakowskich Plantach. Jego autorka Maria Jarema zgłosiła projekt na konkurs dla Krakowa w 1949 r. Zrealizowano go w 2006 r. Pomnik ten ma stylizowaną formę fortepianu, którego młoteczki wyrzucając z siebie strumienie wody niczym struny, tworzą abstrakcyjną kompozycję przestrzenną.
Wśród wyróżniających się pomników w formie realistycznej głowy na cokole są dzieła Ryszarda Kozłowskiego w Radomiu, Bronisława Chromego w Parku Decjusza na Woli Justowskiej w Krakowie (odsłonięty w 2005 r.) oraz Krzysztofa Bednarskiego, który ma być odsłonięty na jesieni b. r. w Wiedniu.
W 2010 r. odsłonięto pomnik Chopina w Tokio, dłuta Andrzeja Renesa, we wrześniu br. odsłonięty będzie pomnik w Żychlinie, a w październiku w kopalni soli w Wieliczce, autorstwa Bronisława Chromego.
Niemal w każdym polskim mieście wznosi się pomnik upamiętniający Chopina w formie obelisku, głowy, całej postaci czy abstrakcji.
Wzrastająca popularność muzyki Fryderyka Chopina, która zapewne jeszcze wzrośnie w obecnym roku jubileuszu przyniesie kolejne pomniki na całym świecie.
