Od starożytności poprzez średniowiecze i renesans Abruzja, Lacjum, Marche i Umbria (regiony środkowych Włoch) znajdowały się w centrum wydarzeń historycznych, kulturowych i religijnych. Miasta niesamowicie się rozwijały, kumulując perły dziedzictwa artystycznego złożonego z wykopalisk archeologicznych, kościołów, zamków i budynków.
Średniowieczne osady w centrum Włoch są przykładem przekroju historyczno-artystycznego, który najlepiej reprezentuje nieprzeciętną kulturę artystyczną Bel Paese. Do dziś zdobywają serca odwiedzających.
Rezydencje i miasta papieży
Castel Gandolfo, to miejsce charakteryzujące się bogactwem przyrody i historii. Ze wzgórza, na którym się znajduje, rozciąga się widok na jezioro Albano, jest też częścią szlaku Via Francigena del Sud, w kierunku Appia Antica. Jest wiele historii, z którymi związane jest to miejsce, położone jedynie 29 km od Rzymu. Jego najważniejsza funkcja od XVII w. do dzisiaj to letnia rezydencja papieży. Teren Watykanu rozciąga się na 44 hektarach, wśród których znajdziemy skarby Pałacu Apostolskiego i otwarte dla zwiedzających Ogrody.
Sermoneta to osada położona pośród Monti Lepini, na dominującej pozycji równiny Pontina. Górujący nad miastem zamek był rezydencją rodziny Caetani, należał do niej między innymi papież Bonifacy VIII (Benedetto Caetani, 193 papież od 1294 do 1303 roku), uwieczniony przez Dantego Alighieri w Boskiej Komedii (Czyściec, XX, 85-90).
Anagni to kolejne „miasto papieży”, ponieważ urodziło się tu aż czterech: Innocenty III, Gregorio IX, Alessandro IV i Bonifacio VIII. Święte miasto Ernici, założone około 3 tys. lat temu przez ludy pelazgijskie pochodzące z Azji Mniejszej i Grecji, położone jest na skarpie Gór Ernici, na wysokości 424 m n.p.m. Pruski historyk Ferdinand Gregorovius (urodzony w1821 roku w dzisiejszej Nidzicy) określił je mianem „najpiękniejszego tarasu Europy”.
Niedaleko, na wzniesieniu dominującym nad Valle del Sacco, wznosi się Fumone. To antyczny fort, miasteczko – zamek, który przez wieki był wieżą alarmową, ponieważ znaki dymne z takiej pozycji docierały również do Rzymu i mogły obronić miasto przed najazdami wrogów.
Śladami św. Franciszka
Trasa św. Franciszka liczy 500 km i odkrywa miejsca związane z kultem świętego. Wzdłuż szlaku spotyka się 25 gmin, które zbiegają się w Rzymie, wśród miejscowości na trasie spotkamy Rivodutri, zanurzone w Rezerwacie Jezior Lungo i Ripasottile. W epoce średniowiecznej własność opactwa Farfa, naznaczony walkami między Gwelfami i Gibelinami, został niemalże całkowicie zniszczony w 1436 roku na rozkaz kardynała Giovanni Vitelleschiego.
Viterbo, również znana jest jako miasto papieży, ponieważ Alessandro IV w 1257 roku przeniósł tam z Rzymu siedzibę Kurii papieskiej, ze względu na wrogość ludu i mieszczaństwa rzymskiego. Pałac papieży w Viterbo jest, razem z Katedrą, najważniejszym zabytkiem historycznym miasta.
Civita di Bagnoregio, malownicza osada w Tuscia. Dzięki stałej obecności Włoch w UNESCO w 2017 roku, udało się wpisać Civita di Bagnoregio razem z „krajobrazem kulturowym” na listę propozycji i dzięki temu włączyć ją na listę dóbr materialnych i niematerialnych Dziedzictwa UNESCO.
Republiki pod żaglami
Poza tym, Lacjum ma w swojej ofercie także osady morskie, takie jak Santa Marinella, Santa Severa, które zachowały skarby kultury etruskiej. Znamy te cywilizacje tylko dzięki znaleziskom w nekropoliach etruskich w Banditaccia w Cerveteri oraz Monterozzi w Tarquini, (wpisane na listę UNESCO od 2004 roku), dzięki architekturze grobowej, a także reprodukcji centrów mieszkalnych i domów etruskich. Castello di Santa Severa to jedno z najbardziej malowniczych miejsc regionu. Położone wzdłuż wybrzeża Tyrreńskiego, na północ od Rzymu, ma ogromną wartość historyczną i kulturową.
Ostia Antica zachwyca cudami architektury romańskiej, a razem z Anzio i Nettuno przenosimy się do epoki średniowiecznej i renesansowej dzięki zabytkom San Gallo, Palazzo Baronale, Palazzo Pamphili.
Gaeta, wznosząca się na zboczach Monte Orlando, to republika żeglarska i miejsce wypoczynkowe już od czasów antycznych Rzymian. Dzisiaj to wysokiej klasy nadmorska miejscowość posiadająca liczne zabytki historyczne i religijne z różnych epok.
(nelG)
foto: Pixabay
