Jeden z symboli Tarnowa – wpisana w panoramę miasta wieża bazyliki po stu latach będzie odnowiona. Teraz ustawiane są rusztowania, remont ruszy po świętach.
Najpierw dawny blask odzyska krzyż, kula i korona, potem zacznie się wymiana blachy. – Korona i krzyż są pozłacane, ale przez lata straciły kolor – teraz ponownie będą pozłacane. Trzeba też wymienić śruby, bo zapewne są skorodowane – mówi proboszcz i kustosz sanktuarium ks. Stanisław Salaterski.
Podczas prac wyczyszczone będą cegły, uzupełnione braki, pojawi się również nowa stolarka w ponad 60 okienkach wieży. – Na szczęście nie musimy remontować zegara. Cały mechanizm był poprawiony w 2000 roku i chodzi punktualnie – dodaje proboszcz. Cały remont ma zakończyć się we wrześniu i kosztować około pół miliona złotych.
– Teraz mamy już zakupionych materiałów za 150 tysięcy zł. 50 tysięcy dało miasto Tarnów. Staramy się o zdobycie środków m.in. od marszałka województwa. Liczymy też na darczyńców – mówi ks. Stanisław Salaterski.
Numer konta:
Bank Śląski, oddział w Tarnowie, ul. Słowackiego 33-37
83 1050 1562 1000 0012 0041 4215
Pracę przy obecnej wieży rozpoczęto w 1889 r. od wzmocnienia fundamentów wieży. Wokół dotychczasowych fundamentów wykonano wykop głęboki na 4 m i szeroki na 1 m, a następnie zapełniono ten wykop betonem. Wykonano także sklepienie kolebkowe w przyziemiu wieży. Na tak wzmocnionym fundamencie postanowiono wznieść nową wieżę katedry. Decyzją Magistratu Tamowa z dnia 18 kwietnia 1891 r. zaniechano jednak projektu architekta Księżarskiego, a realizowano plan przygotowany przez Juliana Zachariewicza ze Lwowa. Prace budowlane wykonywał przedsiębiorca Franciszek Hackbeil. Nadzór nad remontem prowadził inż. Janusz Rypuszyński. W 1891 r. ustawiono rusztowanie, a następnie rozebrano zniszczone belkowanie dachu oraz mury wieży do wysokości drugiego piętra. Szczeliny w pozostałej części murów zalano cementem.
Równocześnie ze wznoszeniem nowych murów wieży przygotowano miejsce na dzwony. W dniu 5 września 1891 r. Ks. Bp Ignacy Łobos poświęcił krzyż, który wciągnięto na szczyt wieży i osadzono na dębowym trzpieniu, ofiarowanym przez p. Włodka. W krzyżu umieszczono pergaminową kartę z informacjami o dokonanym dziele. U podstawy krzyża umieszczono wykonaną z blachy miedzianej i wyzłoconą banie o średnicy 85 cm. Franciszek Herzig zanotował, że w czasie wciągania krzyża na wieżę grała orkiestra i biły wszystkie katedralne dzwony. W tymże roku 1891 osadzono na wieży zegar z czterema tarczami i dwoma dzwonami. Dach wieży pokryto blachą miedzianą. Prace wykończeniowe wymagające rusztowań zakończono w roku 1892. Okazało się jednak, że w roku 1898 trzeba było powrócić do prac na szczycie wieży. Blacha miedziana położona pierwotnie w dużych płatach groziła spadnięciem podczas gwałtownych podmuchów wiatru. Trzeba było zerwać blachę i ułożyć w inny sposób.
Postanowiono także dodać na iglicy wieży złoconą koronę. Motywacja tego dzieła była podwójna. Chciano przerwać jednostajność iglicy, nieozdobionej w żaden sposób na wysokości kilkunastu metrów oraz chciano upamiętnić 50-lecie panowania Jego Cesarskiej Mości Franciszka Józefa I.
Koszt wykonania i umocowania na wieży "złoconej w ogniu" korony wynosił 1 700 złr. Pracami kierował inż. Janusz Rypuszyński. Proboszczem Parafii Katedralnej był w tym czasie Ks. Franciszek Leśniak /1888 – 1915/. Fundusze na przeprowadzenie remontu wieży składali wierni z całego Tamowa. Ofiary przekazywali liczni księża Diecezji Tarnowskiej. Poważne środki finansowe przeznaczył na ten cel Magistrat Tarnowa. Także sam Cesarz Franciszek Józef I w dniu 4 kwietnia 1 884 r. dał z prywatnej szkatuły na restaurację wieży w katedrze tarnowskiej 300 złr.
Do prac na wieży katedry w Tarnowie powrócono po pierwszej wojnie światowej w 1919 r. Zachowane ogłoszenia duszpasterskie z tamtych lat mówią jednak tylko tyle, że potrzeba około 40 tyś. koron, aby ratować wieżę przed zawaleniem.
Marcin Pałach, MBA
