Uzdrowisko według ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowych oraz o gminach uzdrowiskowych to obszar, na terenie którego prowadzone jest lecznictwo uzdrowiskowe, wydzielony w celu wykorzystania i ochrony znajdujących się na jego obszarze naturalnych surowców leczniczych, spełniający warunki określone w ustawie, któremu został nadany status uzdrowiska. Obecnie w Polsce istnieje 45 miejscowości posiadających taki status.
Mapa uzdrowisk w Polsce
Źródło: http://gazetakuracjusza.pl/
Uzdrowiska można podzielić ze względu na położenie w przestrzeni:
• nizinne – położone do wysokości 200 m n.p.m.,
• podgórskie – położone do wysokości 400 m n.p.m.,
• górskie – położone w przedziale wysokości 400-800 m n.p.m.,
• wysokogórskie – położone na wysokości powyżej 800 m n.p.m.
Największą grupę stanowią uzdrowiska nizinne, których jest siedemnaście. Druga, pod względem liczby miejscowości, jest grupa uzdrowisk podgórskich, których jest czternaście. Najbogatsze w uzdrowiska jest województwo dolnośląskie, w którym znajduje się jedenaście obiektów, a więc aż 25 proc. wszystkich miejscowości uzdrowiskowych w całym kraju. Zupełnie pozbawione uzdrowisk są województwa lubuskie, łódzkie, wielkopolskie i opolskie. Miejsca o walorach leczniczych możemy podzielić również ze względu na zasób tworzyw leczniczych:
• zdrojowe ( leczenie wodami leczniczymi),
• borowinowe
• klimatyczne.
Uzdrowisko musi spełniać określone w ustawie warunki, żeby stać się miejscem przeznaczonym dla kuracjuszy. Musi charakteryzować się: posiadaniem złóż naturalnych surowców leczniczych o potwierdzonych właściwościach leczniczych, posiadaniem klimatu o właściwościach leczniczych, oraz posiadaniem infrastruktury technicznej w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej, w zakresie transportu zbiorowego, a także prowadzić gospodarkę odpadami. Musi również spełniać określone w przepisach o ochronie środowiska wymagania w stosunku do środowiska, a na jego obszarze muszą znajdujować się zakłady lecznictwa uzdrowiskowego i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego.
Każde uzdrowisko ma swoje określone kierunki leczenia, wynikające z dostępnych naturalnych surowców leczniczych i warunków klimatycznych. Do najpopularniejszych uzdrowisk w Polsce należą: Ciechocinek, Nałęczów, Sopot, Busko-Zdrój, Duszniki-Zdrój, Rabka-Zdrój.
Ciechocinek jest jednym z najstarszych uzdrowisk w Polsce, posiada warunki sprzyjające leczeniu takich schorzeń jak: choroby układu krążenia, układu oddechowego, układu ortopedydyczno-urazowego, reumatyczne, układu nerwowego i kobiece. Posiada sprzyjający klimat oraz bogate złoża solanek. Znajdują się w Ciechocinku tężnie solankowe, wybudowane w XIX w, które są zabytkiem, a w swoim otoczeniu wytwarzają mikroklimat, który sprzyja leczeniu różnych schorzeń.
Nałęczów to najpopularniejsze uzdrowisko w Polsce i jedyne o profilu wyłącznie kardiologicznym. Atrakcją turystyczną jest 20-hektarowy Park Uzdrowiskowy, przez który przepływa rzeka Bochotniczanka, tworząc w jego centrum staw z niewielką wysepką. Znajduje się tu także Pałac Małachowskich, położony na zamknięciu ul. Lipowej, otoczony pięknym, starym parkiem. Natomiast ugasić pragnienie można "Nałęczowianką" w pijalni wód.
Sopot jest kurortem nadmorskim, leży między Gdańskiem, a Gdynią. Podstawowymi elementami uzdrowiskowymi Sopotu są klimat nadmorski i naturalne wody mineralne – solanki. Funkcję leczniczo-rehabilitacyjne realizują sanatoria i zakłady specjalistyczne, z nowoczesną bazą zabiegową i pobytową. W Sopocie leczy się między innymi: choroby układu krążenia, układu oddechowego, reumatyczne, kręgosłupa i stawów obwodowych, osteoporozę i otyłość.
W roku 2007 roku status uzdrowiska uzyskały Dąbki, jest to najmłodsze uzdrowisko w Polsce. Dąbki są uzdrowiskiem położonym w strefie klimatu nadmorskiego, silnie oddziałującego na organizm ludzki, złagodzonego obszarami leśnymi oraz bliskością rozległego jeziora Bukowo. Podstawową cechą wyróżniającą jest klimat, odznaczający się działaniem bodźców ochładzających, uwarunkowanych temperaturą powietrza, większą jego wilgotnością i silniejszym wiatrem typowym dla strefy kontaktowej ląd-powietrze, wykorzystuje się w leczeniu wielu schorzeń.
Magdalena Nieścierowicz
