Skąd pochodzi nazwa „Mazowsze”? Może, jak głosi dawna legenda, od amazonek i ich rzekomego królestwa położonego na tych ziemiach? Czy dawnych mieszkańców Mazowsza jeszcze do XIX w. nazywano „Mazurami”? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań związanych z historią, tradycją i kulturą województwa mazowieckiego można znaleźć w wydanej z inicjatywy Samorządu Województwa Mazowieckiego książce pt. Mazowsze. Została ona przygotowana z myślą o ludziach młodych – ma ich zachęcić do pogłębienia wiedzy o regionie, w którym żyją i pomóc w budowaniu tożsamości regionalnej. To pierwsza tak kompleksowa publikacja o Mazowszu, która uwzględnia również najnowszą historię województwa. Publikacja trafi do szkół i bibliotek w regionie.
Mazowszeto książka w całości poświęcona województwu mazowieckiemu. Odnaleźć w niej można zarówno podstawowe informacje o regionie – środowisko naturalne, położenie geograficzne, ludność, jak i szczegółowe dane dotyczące obecnej sytuacji społecznej i gospodarczej województwa mazowieckiego. Duży nacisk położono na historię Mazowsza, nie tylko tę dawną sięgającą rodu Piastów, ale także najnowszą przełomu XX i XXI w. Wiele miejsca poświęcono kulturze i tradycjom regionu. Młodzi ludzie, do których przede wszystkim adresowane jest wydawnictwo, dowiedzą się z niej m.in. o bogactwie etnicznym i kulturowym dawnych ziem mazowieckich, a także zmieniającej się strukturze społecznej na przestrzeni wieków.
Dużym atutem liczącego blisko 300 stron wydawnictwa jest jego atrakcyjna i przyjazna forma. Bogactwo ilustracji i zdjęć, także tych archiwalnych, duża liczba map i rycin, a także różnorodnych ciekawostek o Mazowszu zachęca do lektury i pogłębiania wiedzy o regionie. W każdym z dziesięciu rozdziałów opisany jest inny aspekt historii i funkcjonowania naszego województwa. Publikację otwierają dwa rozdziały poświęcone kolejno – podstawowym informacjom o regionie oraz spuściźnie architektonicznej, kulturowej, militarnej, a także zabytkom, folklorowi czy obyczajom Mazowsza. Kolejnych pięć rozdziałów pokazuje historię oraz życie społeczne, gospodarcze, religijne i kulturowe mieszkańców regionu w poszczególnych epokach historycznych Mazowsza – książęcym (do lat trzydziestych XVI w.), w Koronie (XVI-XVIII w.), pod zaborami, w XX w. oraz obecnie. Osobne rozdziały poświęcone zostały Warszawie – jako stolicy regionu i stolicy Polski, funkcjonowaniu najważniejszych instytucji życia publicznego na Mazowszu oraz planom rozwoju województwa. Publikacja została przygotowana w konsultacji z Mazowieckim Kuratorium Oświaty, a jej autorami są wybitni specjaliści, eksperci w dziedzinie regionalizmu, administracji, ekonomii i historii. Są to: prof. Jolanta Choińska-Mika – historyk, specjalistka historii nowożytnej, autorka podręczników i pomocy dydaktycznych dla nauczycieli; prof. Michał Kulesza, prawnik, specjalista od administracji publicznej, Krzysztof Mika – historyk; prof. Wojciech Morawski – historyk i ekonomista, specjalista historii gospodarczej orazdr Hubert Wajs – historyk, dyrektor Archiwum Głównego Akt Dawnych.
Książka została wydana z inicjatywy Samorządu Województwa Mazowieckiego w czterech tysiącach egzemplarzy. Zostanie przekazana do szkół i bibliotek na Mazowszu. Będzie doskonałą pomocą dydaktyczną dla nauczycieli w prowadzeniu zajęć o regionalizmie oraz swoistym kompendium wiedzy o regionie dla uczniów.
