Ktoś kiedyś powiedział, że każdy kamień i każde drzewo w tym kraju może mieć swoją historię. Pewnie tak i to szczególnie wtedy, gdy się ją stworzy.
Jednak ulica Strączkowa na liczącym sobie już ponad 800 lat Ołtaszynie swoją historię z pewnością już ma. Tym bardziej, że jej wyjątkowa zabudowa została zaprojektowana w 1922 roku przez niemieckiego architekta Ernsta Maya jako osiedle mieszkaniowe dla robotników rolnych.
Podobno, jak twierdzą tamtejsi mieszkańcy, wystarczy taksówkarzowi powiedzieć, żeby jechał do tych dziwnych chińskich domków i z pewnością zawiezie na Ołtaszyn leżący na południowo-zachodnich obrzeżach Wrocławia.
Obecnie to właściwie jedna ulica przecinająca prostokątny plac, na którym stoi głaz z pamiątkową tablicą. Pierwotnie była zabudowana ponad trzydziestoma bliźniaczymi domami, z małymi, wkomponowanymi poziomo oknami. Wszystkie zostały pokryte wysokim dachem, przykrywającym jednocześnie dwie kondygnacje, czyli parter i pierwsze piętro. Zabudowania gospodarcze były również przykryte dachem o podobnym kształcie, jak domy mieszkalne.
To szczególne założenie architektoniczne miało być według istniejących źródeł wzorowane na założeniach angielskich przedmieść ogrodowych, bo takie właśnie przedmieścia próbował wtedy tworzyć E. May w okolicach Wrocławia.
Jednak według Wandy Kononowicz zasady kompozycji osiedli ogrodowych wznoszonych we Wrocławiu w latach 1919-1926, były skodyfikowane przez Raymonda Unwina w pierwszej dekadzie XX wieku w czasie realizacji Hampstead Garden Suburb i w latach dwudziestych XX wieku były wciąż żywe w innych krajach Europy.
Kompozycje takich osiedli miały charakteryzować się ekstensywną zabudową mieszkaniową wśród otaczających je ogrodów. Przy tym mieć kompleksowo skomponowaną strukturę całości z wyróżnionym centrum kompozycji, jego osi oraz ważniejszych budowli. Ponadto osiedla te powinny być wyraźnie zaznaczone brzegową zabudową, które stanowiłyby ich własne granice oraz mieć bramy wiodące do ich wnętrza.
W dużej mierze taki właśnie charakter ma ulica Strączkowa, będąc swoistą osią osiedla mieszkaniowego, które według innych źródeł powstało na ziemiach podarowanych ówczesnej wspólnocie Oltaschin przez barona von Richthofen-Boguslavitza.
Dzięki temu do dzisiaj funkcjonuje we Wrocławiu swoista enklawa podmiejska, której wyjątkowość powinna być z powodzeniem wykorzystana dla budowania markowego produktu turystycznego. Tym bardziej, że lokalna społeczność życzliwa przyjezdnym, może zapewnić powodzenie takiego projektu.
Dowodem wydaje się być ów głaz stojący na prostokątnym placu, w samym centrum osiedla zaprojektowanego przez Ernsta Maya, na którym umieszczono tablicę upamiętniającą remont ulicy Strączkowej w sierpniu 2009 roku.
Jarosław A. Janowski
