W ramach wieloletniego programu badawczego „Atrakcyjność turystyczna województwa mazowieckiego”, realizowanego przez ALMAMER zgodnie z porozumieniem podpisanym z dr. Adamem Struzikiem – Marszałkiem Województwa Mazowieckiego, odbyła się w 2008 r. w Żyrardowie konferencja „Dziedzictwo przemysłowe Mazowsza i jego rola w turystyce”. Podsumowaniem kolejnego etapu prac badawczych była kolejna konferencja naukowa „Atrakcyjność turystyczna Ziemi Węgrowskiej, Liwskiej i powiatu węgrowskiego” zorganizowana w Muzeum – Zbrojowni na zamku Książąt Mazowieckich w Liwie.
W imieniu Rektora ALMAMER – prof. dr. Janusza Merskiego – zebranych powitał prof. dr hab. Stefan Korycki – dziekan Wydziału Turystyki i Rekreacji ALMAMER; a w imieniu gospodarzy: Krzysztof Fedorczyk starosta węgrowski, Jadwiga Snopkiewicz – zastępca burmistrza Węgrowa, Bogusław Szymański- wójt gminy Liw i Roman Postek – dyrektor Muzeum w Liwie. Konferencję prowadził inicjator mazowieckiego programu badawczego ALMAMER – prof. dr Franciszek Midura. W liście do uczestników konferencji – ks. Antoni Dydycz – biskup drohiczyński. przytoczył słowa ks. Jana Pawła Woronicza, proboszcza w Liwie, późniejszego prymasa Polski, który zachwycał się tą ziemią, na której „Mazowsze z Podlasiem ślub bierze”. To nawiązanie do położenia Liwu na historycznej granicy obu tych regionów.
Uczestnicy konferencji zachwycili się malowniczym zamkiem położonym nad rzeką Liwiec. Cisza i spokój nadliwieckich łąk wraz z zabytkowymi murami zamku i przylegającego doń kancelarii starościńskiej – stały się wyjątkową oprawą konferencji, którą prowadził inicjator mazowieckiego programu badawczego ALMAMER- prof. dr Franciszek Midura. Wśród licznych uczestników konferencji licznie reprezentowani byli przedstawiciele: samorządów, instytucji kultury, organizacji turystycznych, oświaty, gospodarstw agroturystycznych, a także młodzież. Wśród pracowników naukowych liczni byli członkowie Stowarzyszenia Wspierania Rozwoju Turystyki, którzy propagowali m.in. uczestnictwo w ogólnopolskim konkursie :Wawrzyn Polskiej Turystyki” O tym, że inicjatywa ta spotkała się na tym terenie z dużą popularnością, najlepiej świadczy fakt, że jednym z pierwszych laureatów „Wawrzynu” stała się Nadbużańska Lokalna Organizacja Turystyczna z Siedlec, obejmująca także powiat węgrowski, promująca ten obszar na nadbużańskiej Platformie Internetowej.
Przebieg konferencji
Prof. F. Midura – przedstawiając historię i dziedzictwo regionu jako podstawę atrakcyjności turystycznej Mazowsza – skoncentrował się na przykładach z terenów wschodniego Mazowsza. Zauważył też, że „Jego niezwykłe walory docenione zostały dopiero w ostatnim czasie. Do Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach trafił jeden z najwybitniejszych obrazów znajdujących się w Polsce, dzieło El Greco, Ekstaza św. Franciszka(…) Stopniowo przywracana jest świetność zespołu pałacowo- parkowego Aleksandry Ogińskiej (…)Ośrodkiem, w którym znajdują się obiekty zabytkowe wysokiej klasy, jest Węgrów (…) Przyrodnicze walory subregionu tworzy dziewięć parków krajobrazowych…”
Dużą pomocą dla uczestników konferencji była mapa „Geografia turystyczna powiatu węgrowskiego”, którą omówił jej autor, prof. dr Wiesław Kaprowski. Wyróżnił on na obszarze powiatu węgrowskiego trzy podregiony turystyczne: 1)Południowo-wschodni (obszar Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego; 2) Środkowy (wyznaczony przez miejscowości: Łochów, Stoczek, Węgrów i Korytnicę); 3) Południowy (na południe od Węgrowa).
Różnorodność walorów jest podstawą rozwoju turystyki na tym terenie. Mgr Stanisław Fiedorczuk konserwator zabytków z Siedlec (opiekujący się m.in. także powiatem węgrowskim) przedstawił aktualny stan obiektów zabytkowych powiatu węgrowskiego. Optymizmem napawa stan wielu zabytków, choćby pałacu w Łochowie, który po długotrwałych procesach konserwatorskich pełni dziś rolę reprezentacyjnego hoteli i centrum kongresowego. Inne obiekty – np. kościoły w Węgrowie, czy karczma w Miedznie oczekują na konserwację, która – jak wszystko wskazuje – nastąpi w najbliższym czasie. Z dużym zainteresowaniem wysłuchano barwnej wypowiedzi mgr Ewy Zawadzkiej–Kowalskiej, odkrywająca często nieznane fakty związane z dziełami El- Greco i Michała Anioła Palloniego, które można oglądać w Siedlcach i Węgrowie.
Prof. dr hab. Stanisław Piekarski omówił atrakcyjność turystyczną obiektów militarnych na Mazowszu. O atrakcyjności turystycznej powiatu węgrowskiego w literaturze turystyczno-krajoznawczej i dokumentach strategicznych mówił mgr Jan Paweł Piotrowski. Powiat wymaga bardziej intensywnej promocji i nie należy zgodzić się z opiniami niektórych autorów, że tutejsze atrakcje mają wyłącznie wymiar regionalny.
Prof. dr hab. Kazimierz Pieńkos oraz mgr Magdalena Jakubiuk przedstawili bazę agroturystyczną jako element atrakcyjności turystycznej powiatu węgrowskiego. Różnorodność oferty dowodzi, że gospodarstwa agroturystyczne nie pełnią jedynie roli obiektów noclegowych, ale staja się poszukiwanymi atrakcjami turystycznymi. Z tymi informacjami dobrze korespondowała wypowiedź mgr. Romana Postka, który przedstawił szlak doliny Liwca – atrakcyjny dla zainteresowanych nie tylko turystyką wodną, ale także pieszą, rowerową, konną. Ważnym składnikiem atrakcyjności szlaku są liczne imprezy kulturalne, m.in. w Węgrowie i w Liwie. Mgr Maria Koc – dyrektor Sokołowskiego Ośrodka Kultury z Sokołowa Podlaskiego – zaprezentowała koncepcję Wielkiego Gościńca Litewskiego jako szlaku turystycznego, prowadzącego z Warszawy, m.in. przez: Stanisławów, Dobre, Liw, Węgrów, Sokołów Podlaski do Drohiczyna nad Bugiem i dalej w kierunku Białorusi. Szlak ten mógłby dać szansę wypromowania wielu miejscowości, jako atrakcyjnych przystanków na jego trasie. Natomiast mgr Przemysław Pilich zaprezentował przyrodnicze obszary chronione w powiecie węgrowskim. Ważnym dla animatorów produktu turystycznego tych terenów był referat mgr Magdaleny Jakubiuk o mgr Urszuli Tymińskiej „Szlaki turystyczne jako czynnik atrakcyjności turystycznej powiatów węgrowskiego i siedleckiego”.
Uczestnicy zwiedzili zabytkowy zamek i wysłuchali pięknego koncertu zespołu ludowego „Węgrowianie”.
Konferencja odbyła się dzięki pomocy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego, Starostwa Powiatowego w Węgrowie, Urzędu Miasta Węgrów, Urzędu Gminy Liw i oczywiście Muzeum – Zbrojowni w Liwie.
‘”Węgrów i Ziemia Liwska. Perły kultury i atrakcyjność turystyczna”
Warto mieć tę książkę
Po kilku miesiącach, które upłynęły od konferencji, nakładem ALMAMER Wyższej Szkoły Ekonomicznej ukazała się bogato ilustrowana monografia ‘”Węgrów i Ziemia Liwska. Perły kultury i atrakcyjność turystyczna” pod reakcją Wiesława Kaprowskiego, Franciszka Midury i Jana Wiktora Sienkiewicza. W publikacji umieszczono także inne referaty, zgłoszone na konferencję oraz po jej zakończeniu. W specjalnym przesłaniu do uczestników konferencji i czytelników książki, rektor ALMAMER – prof. dr Janusz Merski stwierdził m.in.: „Trudno znaleźć miejsce bardziej niezwykle, tak ciekawe i mocno wpisane w historię Polski (…) Ale tradycję Liwu wyznaczają także niezwykłe osoby – Bona Sforza, na plecenie której dokonano przebudowy zamku; Aleksander Jan Alancy – wychowawca dzieci Zygmunta III Wazy i proboszcz w Liwie, późniejszy prymas Jan Paweł Woronicz…”
A oto spis rozdziałów tej niezwykłej książki, będącej efektem pracy, zarówno mieszkańców powiatu węgrowskiego, jak też formalnie związanych z Warszawą, a emocjonalnie – z tymi pięknymi stronami:
Krzysztof Fedorczyk (Starosta Węgrowski) – Zapraszam na ziemię węgrowską; Janusz Merski (Rektor ALMAMER) – Przesłanie; Wiesław Kaprowski, Franciszek Midura, Jan Wiktor Sienkiewicz – Wprowadzenie; Franciszek Midura – Historia i dziedzictwo regionu podstawą atrakcyjności turystycznej Mazowsza; Henryk Bartoszewicz – Źródła kartograficzne do dziejów Węgrowa do końca xix wieku; Wiesław Kaprowski – „Mappa szczegulna” województwa mazowieckiego Karola de Perthéesa; Jan Paweł Piotrowski – Atrakcyjność turystyczna powiatu węgrowskiego w dokumentach strategicznych i w literaturze turystyczno-krajoznawczej; Wiesław Kaprowski – Geografia turystyczna powiatu węgrowskiego; Roman Postek – Szlak doliny Liwca; Przemysław Pilich – Przyrodnicze obszary chronione w powiecie węgrowskim; Kazimierz Pieńkos, Urszula Tymińska – Gospodarstwa agroturystyczne jako element atrakcyjności turystycznej powiatu węgrowskiego; Magdalena Jakubiuk, Urszula Tymińska – Szlaki turystyczne jako czynnik atrakcyjności powiatu węgrowskiego i siedleckiego; Ewa Zawadzka-Kowalska – Ekstaza i iluzja. El Greco i Michelangelo Palloni – śladami arcydzieł malarstwa na Mazowszu; Stanisław Fiedorczuk, Jerzy Suchwałko – Prace konserwatorskie fresków Michelangelo Palloniego w farze węgrowskiej; Maria Koc – Wielki Gościniec Litewski jako szlak turystyczny; Stanisław Piekarski – Turystyczne aspekty zagospodarowania cytadeli warszawskiej – głównej twierdzy Mazowsza
Tereny powiatu węgrowskiego i sąsiednich cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem, i to nie tylko turystów krajowych, jak to przewidywano przed laty. Turystyka krajoznawcza, kwalifikowana (w jej różnych formach – jak – piesza, kajakowa, rowerowa, konna), przyrodnicza, agroturystyka, a ostatnio także turystyka biznesowa – może stać się ważną dziedziną gospodarki tego obszaru obfitującego w walory turystyczne, a przede wszystkim charakteryzującego się wyróżniającą dynamiką i kreatywnością miejscowej społeczności. Na szczególną uwagę zasługują tutaj samorządy: powiatu węgrowskiego, miasta Węgrowa, gminy Liw, miasta i gminy Łochów oraz wyjątkowo dynamiczna Nadbużańska Lokalna Organizacja Turystyczna w Siedlcach.
Jan Paweł Piotrowski
