Nazwa krupniok śląski została zarejestrowana przez Komisję Europejską jako Chronione Oznaczenie Geograficzne.
Krupnioki śląskie są jednym z najbardziej tradycyjnych wyrobów wędliniarskich, charakterystycznych dla tradycji kulinarnych Śląska. Rejestracja tego produktu to przykład współpracy samorządów województw śląskiego i opolskiego, producentów z obu województw i specjalistów. Województwa wsparły producentów merytorycznie i finansowo, partycypując w kosztach przygotowania i opracowania wniosku przez eksperta.
Warunkiem uzyskania oznaczenia „Chronione Oznaczenie Geograficzne” (CHOG) jest m.in. to, by nazwa produktu wykorzystywała nazwę regionu, konkretnego miejsca lub też w wyjątkowych przypadkach kraju, gdzie dany wyrób jest produkowany. Konieczne jest też wykazanie, że istnieje związek pomiędzy produktem a obszarem, z którego ten produkt pochodzi. Wymagane jest również, aby co najmniej jeden (a nie wszystkie) z etapów całego procesu produkcyjnego – tzn. wytwarzanie surowców, produkcja wyrobu lub przygotowywanie do sprzedaży – odbywał się na obszarze, do którego nawiązuje. Produkt musi posiadać szczególną specyficzną jakość, renomę, cieszyć się uznaniem lub też posiadać inne cechy, przypisywane pochodzeniu geograficznemu.
Wytwarzanie krupnioków związane było z tradycyjnym świniobiciem, urządzanym co najmniej raz do roku. Krupnioki na Śląsku towarzyszyły wielu uroczystościom; właśnie przy świniobiciu częstowano okolicznych mieszkańców, rodzinę, roznoszono do domów, na weselach i innych rodzinnych uroczystościach były nieodłącznym składnikiem jadłospisu. Krupnioki śląskie były obecne na stołach od początku badań etnograficznych, poświęconych potrawom spożywanym na obszarze Śląska. Najstarsze wzmianki pochodzą z końca XVIII w. ze wsi w pobliżu Gliwic.
Cechy specyficzne produktu wynikają głównie z procesu produkcji na wskazanym obszarze geograficznym, bazującego na umiejętnościach wytwórców, potrafiących zarówno odpowiednio dobrać surowce, jak i przeprowadzić proces produkcyjny według optymalnych parametrów technologicznych. Umiejętności producentów krupnioków śląskich, kształtowane dzięki doświadczeniu i wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie, przekładają się na specyficzną jakość produktu końcowego.
Krupnioki śląskie od dziesięcioleci cieszą się niesłabnącą renomą nie tylko na terenie Śląska, ale również w całym kraju oraz poza jego granicami. Przewodnik gastronomiczny o Polsce wydawnictwa „Michelin” wymienia krupnioki śląskie jako jedną z 15 nazw polskich produktów regionalnych. Krupnioki śląskie mogą być wytwarzane tylko na określonym obszarze geograficznym, obejmującym teren województw śląskiego i opolskiego oraz gminę Dziadowa Kłoda (powiat oleśnicki, województwo dolnośląskie).
Producenci, chcący posługiwać się tą nazwą, muszą się poddać kontroli i certyfikacji, potwierdzającym zgodność procesów produkcji i wymogów określonych we wniosku rejestrującym.
oprac. Katarzyna Kopeć
foto: slaskie.pl
3 Responses
A KASZANKA? Przecież to chyba to samo, a śpiewał o niej „lud” w przedwojennych i wojennych piosenkach Warszawy. Kaszanka była też popularna w Galicji (w biedniejszych dzielnicach miast i mniejszych miejscowosciach, dokąd „przywędrowała” z niemieckojęzycznej części Austro-Węgier…
Bardzo dobra wiadomość. Cieszy mnie również informacja, że rejestracja tego produktu to przykład dobrej współpracy samorządów województw śląskiego i opolskiego, producentów z obu województw i specjalistów.
Krupniok to nie to samo co kaszanka. Różni się od kaszanki proporcjami składników.