W trakcie podróży po kraju najczęściej odwiedzamy znane atrakcje: czcigodne katedry i zamki, pałace, parki narodowe, miejsca związane ze sławnymi ludźmi, coraz częściej też parki rozrywki i parki tematyczne. Gdzieś w zakamarkach, a nawet i przy głównych ulicach miast, miasteczek i wsi, ukryły się drobiazgi, na które często nie zwracamy uwagi. Niesłusznie. Bądźmy bardziej wrażliwi. Ta spostrzegawczość pozwoli na odkrycie wielu tajemnic, lepsze zrozumienie poznawanych miejsc, a także na… uśmiech, który – jak twierdzą specjaliści – jest wskazany zawsze.
Przyjrzyjmy się tym drobiazgom.
Zacznijmy od stolicy. Wybierzmy się do Parku Ujazdowskiego, aby usiąść na… wadze (chyba jedynej tego rodzaju w Europie), istniejącej od początku XX wieku. Teraz czas na Mariensztat, na który umieszczono tablicę w miejscu, w którym imć Zagłoba stoczył walkę z małpami. O wydarzeniu tym przecież nie donosiła ówczesna prasa, gdyż wymyślił je sam H. Sienkiewicz. Zadumajmy się przez chwilę przed pomnikiem warszawskiej przekupki.
Poznając Mazowsze odwiedźmy Piaseczno. Na tutejszym ratuszu od niepamiętnych czasów widnieje półksiężyc, upamiętniający ponoć wizytę tureckiego dostojnika. Trzeba też spojrzeć na Jacka – charakterystyczną figurkę zdobiącą siedlecki ratusz i odwiedzić Węgrów z tajemniczym lustrem Twardowskiego. Nie tylko tym, którzy „gwiżdżą na wszystko” , ale także czcigodnym krajoznawcom trzeba zarekomendować muzeum Gwizdka w miejscowości Gwizdały.
Na naszej trasie może pojawić się teraz Toruń. Tu, obok pamiątek kopernikowskich i „Gotyku na dotyk” czeka nas spotkanie z psem Filusiem, nieodłącznym przyjacielem zacnego profesora (pewnie dr hab.) Filutka ożywionego przez niezastąpionego satyryka Zbigniewa Lengrena, absolwenta miejscowego Uniwersytetu. W programie pobytu trzeba też ująć odpoczynek przy fontannie z figurami Flisaka i żabek. To właśnie dzielny flisak uratował kiedyś prastary gród od najazdu… żab. Odtąd mogą one Toruniowi… naskoczyć. Gdy spojrzymy na fasady tutejszych kamienic, to ujrzymy miedzy innymi chorągiewkę przedstawiającą kucharza Jordana Warzywodę. Też zasłużył się dla miasta.
Teraz krótki wyskok do Bydgoszczy na spotkanie z Łuczniczką (symbol miasta, zbratanego ze sportem oraz rzekami), a następnie wizyta u… kamiennych bab. Te tajemnicze staropruskie figury zobaczymy na dziedzińcu olsztyńskiego zamku – Muzeum Warmii i Mazur.
Nasz szlak prowadzi teraz do Słupska, którego bohaterem jest Bursztynowy niedźwiadek Miłośnicy techniki mogą skorzystać z najstarszej czynnej windy w Europie. Teraz podróż do Trzebiatowa, którego symbolem jest „zawsze” tutaj istniejąca rzeźba słonia.
Będąc w Wielkopolsce zatrzymajmy się w Koninie, przy najstarszym drogowym słupie w Polsce. Wskazywał on przecież drogę także pra-turystom! Natomiast wizyta w kościele Świętej Trójcy pozwoli zobaczyć romańskie kolumny zalet i przywar i stwierdzić, że mimo upływu czasu nasze wady i zalety niewiele się zmieniły. Być może właśnie analiza SWOT powstała już w średniowieczu, i to w Polsce.
Wędrując do klasztoru na Świętym Krzyżu, od strony Nowej Słupi, napotkamy kamienny posąg pielgrzyma. Wieść gminna głosi, że pielgrzym ów posuwa się ku górze z prędkością pół ziarnka piasku. Gdy dotrze na szczyt, nastąpi koniec świata. Chyba z uwagi na bezpieczeństwo ludzkości figurę otoczono drewnianym ogrodzeniem. Na odkrycie przez turystów czekają też tajemnicze główki w kościele św. Jakuba w Sandomierzu, maski na ścianach romańskiego kościoła w Inowrocławiu, prasłowiańskie rzeźby w Sobótce i krzyże pokutne rozsiane wśród dolnośląskich pól. To kamienne pomniki średniowiecznego prawa.
Warto też zobaczyć na przykład: pomnik konia w Drwalewie (ku czci zwierząt, które oddały swoje życie dla potrzeb nauki; pomniki – Karolinki i Karliczka w Gogolinie, świniopasa w Gorzowie Śląskim…).
Można jeszcze… Nie, na razie wystarczy. Wszak próbując wyczerpać temat, można niechcący wyczerpać czytelników. Czas na Państwa informacje. Które nieznane miejsca (i ukryte „detale”) warto odwiedzić? Czekamy na informacje.
Na koniec powróćmy do Warszawy, do Parku Ujazdowskiego, aby – siadając na wspomnianej wadze dowiedzieć się jak trud zwiedzania Warszawy wpłynął na nasze kilogramy.
Jan Paweł Piotrowski
