Prezydent Andrzej Duda przyjął w Belwederze Mustafę Dżemilewa, przedstawiciela społeczności Tatarów krymskich i deputowanego do Rady Najwyższej Ukrainy.
Mustafa Abduldżemil Dżemilew urodził się 13 listopada 1943 w Aj-Serez na Krymie, który w tym czasie znajdował się pod okupacją niemiecką. Natychmiast po odzyskaniu Krymu przez wojska radzieckie (12 maja 1944 r.), Tatarzy krymscy zostali wysiedleni do Uzbekistanu. Operacja została przeprowadzona z zaskoczenia. Rankiem 18 maja 1944 r. siłami wojsk wewnętrznych NKWD, dokonano masowego zatrzymania osób narodowości tatarskiej, przebywających na Krymie. Do godziny 16-tej 20 maja 1944 r. załadowano do wagonów kolejowych ponad 180 tys. osób, w większości kobiet i dzieci. Dorośli mężczyźni byli zmobilizowani do Armii Czerwonej i walczyli na froncie.
Rodzina Dżemilewych została deportowana do Uzbekistanu. W 1962 r. Mustafa Dżemilew rozpoczął studia w Instytucie Irygacji i Melioracji w Taszkencie. W 1965 r. został usunięty z uczelni za krytykowanie deportacji Tatarów krymskich i w maju 1966 r. powołany do wojska. Odmówił odbycia służby wojskowej, za co został skazany na karę 1,5 roku pozbawienia wolności. Obóz karny opuścił w listopadzie 1967 r.
Był jednym z członków założycieli „Grupy Inicjatywnej na rzecz Ochrony Praw Człowieka w ZSRR”, utworzonej 20 maja 1969 r. w Moskwie. We wrześniu 1969 r. został aresztowany, a 12 czerwca 1970 r. skazany na 3 lata pozbawienia wolności za rozpowszechnianie dokumentów, godzących w porządek publiczny.
Między rokiem 1966 a 1986 spędził w radzieckich obozach karnych łącznie 15 lat.
Zakaz osiedlania się na Krymie osób narodowości tatarskiej obowiązywał w Związku Radzieckim do 1989 r. Po jego zniesieniu wielu Tatarów wróciło. Mustafa Dżemilew wrócił na Krym w roku 1989 i zamieszkał w mieście Bakczysaraj.
6 lipca 1991 r. Tatarzy powołali Medżlis, stały organ reprezentacji, którego skład jest wybierany na zjeździe, za pośrednictwem delegatów. Mustafa Dżemilew został pierwszym przewodniczącym Medżlisu i pełnił tę funkcję do 26 października 2013 r.
W 1998 r. został po raz pierwszy wybrany do Rady Najwyższej Ukrainy. Mandat objął 12 maja 1998 r. Od tego czasu był wybierany deputowanym do Rady Najwyższej Ukrainy wszystkich kolejnych kadencji.
tekst i zdjęcia: Robert Ostrowski
