W Rudzie Śląskiej podjęto międzynarodowy projekt Lumat, którego celem jest zagospodarowanie pocynkowej hałdy przy ul. 1 Maja – jednej z czterech zwałowisk, zajmujących obszar 6,5 hektara, będących pozostałością po działającej w tym rejonie od pierwszej połowy XIX wieku do 1925 r. huty cynku Liebe-Hoffnung.
Mieszkańcy o idei zagospodarowania zostali poinformowani 2 lata temu. Zaproszono ich wówczas do rozmów na temat potrzeby nadania temu terenowi funkcji rekreacyjnych.
– Tak duży poprzemysłowy teren i to w takiej lokalizacji jest z pewnością problemem. Dlatego też postanowiliśmy wziąć udział w międzynarodowym projekcie Lumat, który dał nam możliwość sięgnięcia po unijne pieniądze – poinformowała we wtorek prezydent Rudy Śląskiej Grażyna Dziedzic.
Międzynarodowy projekt Lumat (skrót pochodzi od angielskiej nazwy projektu: Zrównoważone użytkowanie gruntów dla zintegrowanego zarządzania środowiskowego w funkcjonalnych obszarach miejskich), w którym samorząd Rudy Śląskiej jest partnerem katowickiego Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, będzie realizowany do roku 2019 w ramach programu Interreg Central Europe.
Jego całkowita wartość to ok. 10 mln zł, z czego dofinansowanie do rudzkiej części wyniesie ponad 1 mln zł. Jego partnerami, obok Rudy Śląskiej, są instytuty badawcze oraz inne europejskie miasta, m.in. włoski Turyn, słowacka Trnava, słoweński Kranj czy czeska Ostrawa.
– Oprócz prac związanych z formowaniem terenu i nasadzeniami roślin wchłaniających lub zatrzymujących metale ciężkie, kluczowe będzie utworzenie specjalnej przestrzeni pod funkcje rekreacyjne. Chcemy, żeby było to miejsce unikatowe na skalę kraju. Jednym z założeń całego projektu jest bowiem przeprowadzenie rewitalizacji hałdy, będącej jednocześnie wzorem dla innych tego typu przedsięwzięć – wyjaśnił wiceprezydent miasta Michał Pierończyk.
Władze Rudy Śląskiej starają się także o inne środki na rewitalizację terenu hałdy – chodzi o ponad 6 mln zł z programu operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, które miałyby zostać przeznaczone na powstanie tzw. traktu rudzkiego, czyli ścieżki rowerowo-pieszo-rolkarskiej, łączącej dwie dzielnice miasta: Wirek i Nowy Bytom.
W Rudzie Śląskiej hałdy zajmują 3,5 km², czyli blisko 5% powierzchni miasta. W ubiegłym roku udało się je wszystkie zinwentaryzować. Dla każdej z nich założono kartę obiektu, gdzie znajdują się informacje o stanie własnościowym, przeznaczeniu terenu, powierzchni hałdy, pochodzeniu odpadów, rodzaju zdeponowanego materiału, a w niektórych przypadkach także o ilości materiału. Większość ze zinwentaryzowanych zwałowisk w mieście to hałdy pokopalniane, na których znajdują się odpady pogórnicze.
Podobne prace inwestycyjne przechodziły już inne miasta, „skazane” poniekąd na zagospodarowanie terenów poprzemysłowych. Świetne rozwiązania na wykorzystanie dla celów rekreacyjnych wielkich połaci po kopalni odkrywkowej węgla brunatnego znalazł m.in. samorząd gminy Kleczew w województwie wielkopolskim. Można więc – spoglądając na poprzedników – mieć nadzieję, że projekt zrekultywowania hałd pocynkowych w Rudzie Śląskiej znajdzie swój pomyślny finał.
oprac. Ewa Matyba
foto: UM Ruda Śl.
