Dziesięć lat obecności Polski w strukturach unijnych za nami. Udało się dobrze i efektywnie wykorzystać szanse, które niosło ze sobą członkostwo w UE. Z kraju mocno doświadczonego czasami poprzedniego reżimu politycznego staliśmy się silnym, rozwijającym się państwem, którego głos na arenie międzynarodowej jest szalenie istotny. Wspólnie zbudowaliśmy nowy wizerunek kraju przewidywalnego, odpowiedzialnego i skutecznie zabiegającego w Brukseli o własne interesy. Sprawnie wykorzystywane środki unijne pozwoliły na rozwój infrastruktury w wielu obszarach, także w turystyce i sporcie.
Najważniejsze wydarzenia ostatniej dekady w UE – perspektywa turystyki.
- Unia Europejska docenia i dostrzega potencjał turystyki, jako sektora działalności gospodarczej, który ma potencjał stymulowania wzrostu gospodarczego i wzrostu zatrudnienia w UE, a jednocześnie przyczynia się do rozwoju i integracji gospodarczej i społecznej. Rola, jaką odgrywa turystyka we współczesnej gospodarce oraz dynamiczne zmiany zachodzące na rynku globalnym w pełni uzasadniają podejmowanie na szczeblu unijnym działań mających na celu tworzenie korzystnych warunków dla rozwoju turystyki w Europie.
- W 2007 roku przyjęto Agendę dla zrównoważonej i konkurencyjnej turystyki, w której nakreślono działania mające na celu stworzenie równowagi pomiędzy korzyściami dla turystów, potrzebami środowiska naturalnego i kulturowego oraz rozwojem i konkurencyjnością ośrodków turystycznych i przedsiębiorstw.
- Traktat z Lizbony rozszerzył kompetencje Unii w zakresie turystyki. Otrzymała ona kompetencje do wspierania działań państw członkowskich w sektorze turystycznym, w szczególności przez wspieranie konkurencyjności przedsiębiorstw Unii w tym sektorze oraz tworzenie szczególnych środków uzupełniających, służących temu celowi w zwykłej procedurze ustawodawczej, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów państw członkowskich.
- Działania prowadzone w obszarze turystyki mają służyć realizacji celów gospodarczych Wspólnoty i zwiększyć konkurencyjności turystyki europejskiej. Szczegółowe propozycje działań zostały przedstawione w 2010 r. w Komunikacie Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego. Działania te skupiają się wokół czterech filarów: Stymulowanie konkurencyjności sektora turystycznego w Europie; Wspieranie rozwoju zrównoważonej i odpowiedzialnej turystyki wysokiej jakości; Konsolidacja wizerunku i widoczności Europy jako zbioru kierunków turystycznych wysokiej jakości i opartych na zasadach zrównoważonego rozwoju; Pełne wykorzystanie potencjału różnych obszarów polityki i instrumentów finansowych UE na rzecz rozwoju turystyki.
- Niezwykle ważnym momentem był okres polskiej prezydencji w Radzie UE w drugiej połowie 2011 r., kiedy to Polska prowadziła działania na rzecz wzmocnienia widoczności i konkurencyjności turystyki zgodnie z polskim priorytetem: „Konkurencyjność europejskiej gospodarki turystycznej. Diagnoza i rekomendacje działań”. Głównym instrumentem realizacji tego priorytetu była organizacja Europejskiego Forum Turystyki w Krakowie w dniach 5-7.X.2011r. nt. „Stymulowanie konkurencyjności w europejskim sektorze turystyki”. W trakcie debaty ustalono, iż poprawa konkurencyjności wymaga w szczególności konsolidacji bazy wiedzy społeczno-ekonomicznej i zapewnienia dostępu do tej bazy wszystkim interesariuszom, niezbędne są działania na rzecz innowacyjności projektów turystycznych, zwiększenia wiedzy i umiejętności kadr w turystyce. Należy także kontynuować działania na rzecz uświadamiania ekonomicznego i społecznego znaczenia turystyki.
- Prezydencja podjęła również debatę dotyczącą turystyki na szczeblu ministrów organizując Nieformalne Spotkanie Ministrów UE odpowiedzialnych za turystykę w Krakowie 6.X.2011r. Poświęcone ono było głównie sprawom promocji Europy jako atrakcyjnego kierunku turystycznego na rynkach państw trzecich, w szczególności państw BRIC. W toku dyskusji ministrowie podkreślili, iż turystyka odgrywa istotną rolę społeczno-gospodarczą, ma duży potencjał umożliwiający jej dalszy wzrost i tworzenie miejsc pracy. Uzgodnili, że promocja hasła „Kierunek Europa” wpłynie na wzrost jej atrakcyjność i zwiększy liczbę turystów przyjeżdżających do Europy. Działania te powinny odbywać się w zgodzie i poszanowaniu Europy jako miejsca, proponując jednocześnie promowanie wizerunku Europy jako zbioru zróżnicowanych, zrównoważonych i wysokiej jakości kierunków turystycznych na świecie. Zaznaczono również konieczność wspierania działań na rzecz łagodzenia polityki wizowej, stanowiącej obecnie jedną z największych barier dla rozwoju turystyki przyjazdowej do Europy.
- Na poziomie unijnym, od 1 stycznia 2014 r. obowiązuje program COSME (Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz MŚP 2014-2020), gdzie turystyka wymieniona jest jako jeden z celów szczegółowych programu. Program COSME zastąpił Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (ang. Competitiveness and Innovation Framework Programme – CIP) realizowany w latach 2007-2013. W zakresie turystyki program COSME będzie źródłem finansowania inicjatyw w obszarze turystyki, proponowanych przez Komisję, czyli wyżej wymienionych projektów dot. m.in. dofinansowania tworzenia transnarodowych produktów turystycznych np. turystyki kulturowej, wsparcia projektu EDEN czy promocji Europy, jako wiodącego kierunku turystycznego.
