Narodowy rezerwat historyczny Gobustan, lub po prostu Gobustan – skalisty region położony 60 km na południe od Baku, w którym znajduje się jeden z najstarszych zabytków sztuk plastycznych w Azerbejdżanie – rysunki naskalne. Powierzchnia rezerwatu archeologicznego Gobustan wynosi 537 ha. Odnaleziono tam ok. 6000 rysunków przedstawiających postacie ludzi i zwierząt, obrzędy religijne, sceny łowów i wspólnej pracy. W tej swoistej gobustańskiej galerii przeważają wyobrażenia ludzi. Najstarsze z nich sylwetkowe rysunki mężczyzn i kobiet zbrojonych w przerzucone przez ramię łuki pochodzą z VIII-VI w. p.n.e. Zachowały się tutaj również pozostałości kromlecha- kręgu kamiennego. Ciekawostką jest fakt, iż w I wieku naszej ery na terytorium Gobustanu przebywał XII legion imperatora Domicjana, o czym świadczy wyryty w skale rzymski napis wykonany zapewne przez rzymskiego legionistę.
Drugim unikatowym zabytkiem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO jest rezerwat historyczny i architektoniczny w centrum Baku İçəri şəhər (Stare miasto), potocznie zwany Qala. W İçəri şəhər, którego powierchnia wynosi 221.000 m2, mieszka pond 1300 rodzin. Podczas wykopów archeologicznych znaleziono groby, pochodzące z epoki brązu. Starożytni Grecy i Rzymianie, pisząc o Baku, wspominali o İçəri şəhər. W İçəri Şəhər – najstarszym zakątku Baku – znajduje się Qız qalası (Wieża Dziewicza) (XII wiek) oraz Şirvanşahlar Sarayı (Pałac Szirwanszachow) z XIII-XVI wieków. Poza wyżej wymienionymi zabytkami za murami starówki bakijskiej położone są też inne liczne zabytki, m.in. meczety, minarety, karawanseraje oraz pozostałości łaźni.
Ponadto na wstępnej Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO w Azerbejdżanie znajdują się następujące obiekty: Czwartorzędowe złoża fauny i flory w Binagadi, Świątynia Ognia Ateszgah, Wulkan błotny Lokbatan, Narodowy Park Hirkan, Historyczne miasto Ordubad, Pałac chanów w Szeki, Historyczne miasto Szusza, Mauzoleum Jusufa ibn Kusejra; nadkaspijskie konstrukcje obronne – mury Beszbarmaq, mury Gilgilcay, wieża Ciraqqala, wieża Szabran, wieża okrągła Merdekan, wieża Bayil, wieża Nardaran, wieża Ramana; grobowce w Nachiczewanie: Mauzoleum Gulustan, Mauzoleum Momine Chatun, Mauzoleum Karabaglar oraz Kompleks Architektoniczny Atabejów.
Jak widać lista jest przebogata i nie da się w krótkich syntetycznych odcinkach pokazać ogromnego bogactwa Azerbajdżanu, trzeba tu po prostu przyjechać.
Z bardziej szczegółowymi informacjami można się zapoznać, klikając na link: http://azerbaijan.travel/
Materiał powstał przy współpracy z Ambasadą Azerbejdżanu w Polsce.
