Muzeum Krakowa jest jedną z najprężniej działających instytucji kultury Krakowa i zarazem jednym z najstarszych muzeów w Polsce. Zgodnie ze swoją misją od ponad 120 lat opisuje, dokumentuje i opowiada Kraków, słuchając miasta.
Flagowymi obiektami, rozpoznawanymi w Polsce i na świecie, są oddziały: Fabryka Emalia Oskara Schindlera i Rynek Podziemny. Natomiast Wieża Ratuszowa, Barbakan, Mury Obronne i Stara Synagoga, mieszczą się w najcenniejszych obiektach zabytkowych miasta.
Pozycja i rozwój Muzeum to wynik realizowania nowoczesnej strategii dotyczącej wszystkich rodzajów jego działalności: wystawienniczej (zakładającej dbałość o jakość i dostosowanie do oczekiwań odbiorców), wydawniczej oraz oświatowej, w ramach której kultywowane są krakowskie tradycje i zwyczaje (Konkurs Szopek Krakowskich, Pochód Lajkonika). Efekty naszych działań widać poprzez gruntownie zmodernizowane oddziały muzealne, w których powstały wystawy stałe, m.in. Kraków od początku, bez końca w Pałacu Krzystofory, Kraków − czas okupacji 1939–1945 w Fabryce Emalia Oskara Schindlera.
Muzeum Krakowa to działania podejmowane wraz z lokalną społecznością, budowanie więzi i wspólnoty w dzielnicach Krakowa, miejsce spotkań i dyskusji. Dlatego Muzeum podejmuje współpracę z licznymi środowiskami i organizacjami społecznymi, od Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, po lokalne środowiska m.in. Stowarzyszenia Podgórze. Liczne wydarzenia i wystawy organizowane są we współpracy z Radami Dzielnic.
Więcej informacji na stronie www.muzeumkrakowa.pl.
Muzeum Krakowa – podsumowanie roku 2024
I. Frekwencja
- Rekordowa frekwencja – 1 442 359 zwiedzających, najwięcej i rekord oddziału, w Fabryce Emalia Oskara Schindlera (469 515).
- Wracają turyści zagraniczni, stanowią 42% zwiedzających MK
- Rekord również w Pałacu Krzysztofory 148 564
II. Główne wystawy:
- Wystawy czasowe: 21 we wszystkich oddziałach
- Wincenty Wodzinowski. Czuły obserwator, Pałac Krzysztofory – druga wystawa monograficzna artysty, która potwierdziła wagę przygotowywania takich wystaw, zebrała bardzo pozytywne opinie – 12 405 zwiedzających
- Bunt w systemie. Muzyczne przestrzenie wolności 1945-1989 – wystawa, która pozwoliła skierować się do nowych odbiorców, popatrzyć nam uważniej na muzyczny Kraków, zbudowała też kontakty skutkujące m.in. powstaniem „Krzysztofory – Studio Kultury Krakowa”
- Siłaczki – niezwykle ważny element działania MK w zakresie herstorii (inne działania w tym zakresie: udział w projekcie miejskim „Krakowianki”, interwencja Alicji Zioło w Krzysztoforach)
- Zmysłowe miasto – stworzenie wystawy, która w samej swojej idei miała dostępność i multisensoryczność
- Od wielkiego dzwonu. Świętowanie w Krakowie
III. Inwestycje
- „Modernizacja i rozbudowa dawnego kina Światowid na potrzeby Muzeum Nowej Huty”
Całkowita wartość projektu (netto) to 99 639 661,46 zł, w tym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (program FEnIKS – Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko) 76 466 590,90 zł.
„Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach działania VII Priorytetu Kultura Działania 7.1. Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.”
„Inwestycja jest współfinansowana ze środków Gminy Miejskiej Kraków”
- zakończenie pierwszego etapu modernizacji budynku głównego Kamienicy Hipolitów
- rozpoczęcie pracy remontowo-konserwatorskich na os. Szkolnym 22
- Przygotowanie dokumentacji projektowej dla modernizacji Domu Pod Krzyżem, siedziby Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa
IV. Edukacja:
- przygotowaliśmy nowy program zajęć edukacyjnych wraz z informatorem
- Edukatorium – seminarium na temat edukacji w muzeach
- Rozwój programów „Muzeum na wynos”- możliwość wypożyczenia skrzynek z materiałami edukacyjnymi do przeprowadzenia zajęć poza muzeum i „Muzeum od kołyski” – spotkania dla rodziców z najmłodszymi dziećmi
V. Działania społecznościowe:
- Zrealizowane 41 projektów partycypacyjnych
- 40 partnerów społecznych współpracujących z Muzeum w różnych oddziałach
- 345 spotkań organizacji i grup społecznych w Spotce (Pałac Krzysztofory) i 344 w Sali spotkań mieszkańców w Muzeum Podgórza
- W pięciu edycjach DNA Krakowa wzięło udział 31 rozmówców z 26 organizacji
VI. Wydarzenia
Muzeum Krakowa kontynuowało i przeprowadziło z sukcesem swoje najważniejsze wydarzenia takie jak:
- Pochód Lajkonika (szacowana frekwencja 5000 osób)
- Konkurs i wystawa pokonkursowa szopek krakowskich
- Pamiętaj z Nami – w nowej formule, bez biegu „Pamiętaj z nami”. Tematem byli uchodźcy, z licznymi warsztatami, spotkaniami, dyskusjami w tym spotkanie z dyrektorami muzeów ukraińskich (z Kijowa i Lwowa)
- Osadzenie Chochoła
VII. Inne
- aplikacja po środki na digitalizację „Cyfrowa Brama Krakowa” – projekt digitalizacji i udostępnienia zbiorów Muzeum
Muzeum Krakowa – plany na 2025 rok
Myślą przewodnią tegorocznych wystaw i wydarzeń muzealnych będzie jednoczenie i budowanie wspólnoty.
Wystawy
„Osobno, ale razem” – wernisaż 20 lutego – Muzeum Podgórza
4 lipca 1915 pośrodku Mostu Krakusa łączącego wiślane brzegi doszło do wydarzenia wyjątkowego – podali sobie wówczas dłonie prezydent Juliusz Leo oraz burmistrz Franciszek Maryewski – symbolicznie łącząc dwa miasta, Kraków oraz Podgórze i domykając tym samym proces budowy Wielkiego Krakowa.
Z związku z przypadającą w tym roku okrągłą rocznicę tego wydarzenia Muzeum Krakowa zaprasza na wystawę „Osobno, ale razem. W 110. rocznicę połączenia Podgórza i Krakowa 1915-2015”, której wernisaż odbędzie się w Muzeum Podgórza 20 lutego bieżącego roku.
110. rocznica wyznaczyła ramy wystawy, która przedstawi 110 wybranych historii, od czasu powstania miasta Podgórza w 1784 aż po jego połączenie z Krakowem w 1915 roku. Każdej z opowieści towarzyszy reprezentujący ją obiekt z epoki, starannie wybrany przez zespół kuratorski.
Pokonkursowa wystawa drzewek emausowych – wernisaż 13 kwietnia – Kamienica Hipolitów
„Miasto Zwierząt” – wernisaż 29 maja – Pałac Krzysztofory
Wystawa „Miasto zwierząt” odda głos krakowskim zwierzętom. Od mającego 24 tysiące lat mamuta spod Kopca Kościuszki, przez psy i koty będące członkami naszych rodzin, po pszczołę zapylającą kwiaty na naszym balkonie.
Popatrzymy w oczy wilkowi zamkniętemu w Zoo, zobaczymy, jak widzą świat gołębie żyjące na Rynku Głównym w Krakowie. Czy bycie symbolem miasta gwarantuje im miłość mieszkańców?
Dzieła najznakomitszych artystów, w tym Magdaleny Abakanowicz, Jana Matejki, Juliusza Kossaka, Jerzego Nowosielskiego, zobrazują historię naszych relacji ze zwierzętami.
Autentyczne obiekty, w tym najstarsze – archeologiczne – pokażą, że relacja człowiek- zwierzę to historia wielu tysięcy lat wspólnej drogi, wypełnionej zaufaniem, zdradą, wykorzystaniem, a z czasem nabieraniem szacunku i chęcią pomocy.
Zastanowimy się również:
Czy rozwój Krakowa byłby możliwy bez ofiarnej pracy koni w policji, straży pożarnej, komunikacji w mieście?
Jakie dramaty i historie kryją w sobie dawne nazwy krakowskich ulic?
Jak wyglądałby Kraków oddany we władanie dzikich zwierząt?
„Marsz do Spały – 90 lat zlotu w Spale” – wernisaż 26 czerwca – Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego
„Wojenne dzieci” – wernisaż 11 września – Fabryka Emalia Oskara Schindlera
„Co słychać w Krakowie” – 23 października – Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa w Domu Pod Krzyżem
Pokonkursowa wystawa szopek krakowskich – 7 grudnia – Pałac Krzysztofory
Wydarzenia
1. Kontynuujemy nasze najważniejsze wydarzenia:
- Pochód Lajkonika,
- Konkurs na najpiękniejszą szopkę krakowską,
- Zajrzyj do Huty,
- Dni Pamięci Ofiar Gestapo,
- Osadzanie Chochoła,
a także święta pozostałych oddziałów.
2. Muzeum Krakowa przejmuje od flisaków pełną pieczę nad krakowską częścią Flis Królewskiego.
Inwestycje
1. Trwa remont pomieszczeń po dawnej bibliotece na os. Szkolonym 22. Miejsce to stanie się centrum projektu Podziemna Nowa Huta. Znajdzie się tam wystawa opowiadające o zimnej wojnie i schronach pod Nową Hutą, nawiązująca jednak także do obecnych wydarzeń i zagrożeń. Miejsce to stanie się też na najbliższe lata siedzibą Muzeum Nowej Huty. To tam prowadzone będą działania naukowe i edukacyjne.
2. Związane to jest z remontem budynku dawnego kina Światowid. Obecnie trwają formalności związane z przetargami i podpisywaniem umów dotyczących tej inwestycji. Jej start planowany jest na drugą połowę tego roku. Dzięki remontowi i rozbudowie budynek dawnego kina stanie się nowoczesną i w pełni dostępną placówką muzealną, opowiadającą o dziejach dzielnicy i jej mieszkańców, z historią PRL-u w tle.
Projekty
1. Atlas niematerialnego dziedzictwa Krakowa
Projekt „Atlas niematerialnego dziedzictwa Krakowa – etap I” ma na celu inwentaryzację, dokumentacją oraz interpretację i popularyzację tradycji i zwyczajów z zachodniego obszaru Krakowa.
Badania prowadzone będą przede wszystkim na terenie trzech współczesnych administracyjnych dzielnicach miasta Krakowa: Dzielnica V Krowodrza, Bronowice – VI Dzielnica, Dzielnica VII Zwierzyniec, Kraków oraz w częściach dzielnic: Dzielnica I – Stare Miasto i Dzielnica IV Prądnik Biały. Obszar ten obejmuje historyczne przedmieścia Krakowa i wsie włączone w XX wieku w granice miasta: Wygoda, Półwsie Zwierzynieckie, Zwierzyniec, Przegorzały, Bielany, Wola Justowska, Chełm, Olszanica, Zakamycze, Krowodrza, Łobzów, Nowa Wieś, Czarna Wieś, Bronowice Wielkie, Bronowice Małe, Mydlniki.
W projekcie uwzględnione zostaną te zjawiska, które wpisują się w definicję niematerialnego dziedzictwa kulturowego podaną w Konwencji w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO z 2003 roku i przejawiają się jako:
- tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego,
- sztuki widowiskowe,
- zwyczaje, rytuały i obrzędy świąteczne,
- wiedza i praktyki dotyczące przyrody i wszechświata,
- umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.
W projekcie bierze udział kilkanaście znakomitych badaczek i badaczy reprezentujących takie dyscypliny naukowe jak etnologia i antropologia kulturowa, historia, kulturoznawstwo, językoznawstwo. Badaczy będzie wspierała szeroka ekipa muzealna odpowiedzialna m.in. za dokumentację filmowo-dźwiękową i fotograficzną, redakcję dwutomowej publikacji, przygotowanie dedykowanego portalu internetowego i administrację przedsięwzięcia.
Efektem projektu będzie dwutomowe wydawnictwo „Atlasu” planowane na 2027 rok:
Tom I: Wygoda, Półwsie Zwierzynieckie, Zwierzyniec, Przegorzały, Bielany, Wola Justowska, Chełm, Olszanica, Zakamycze
Tom II: Krowodrza, Łobzów, Nowa Wieś, Czarna Wieś, Bronowice Wielkie, Bronowice Małe, Mydlniki
Portal internetowy, w ramach którego udostępnione zostaną wyniki badań w formie mapy i katalogu zjawisk, wzbogacone o zgromadzony materiał filmowy, dźwiękowy i fotograficzny.
Projekt stanowi pierwszy etap 12-letniego programu badawczego, który obejmie cały obszar miasta (18 dzielnic administracyjnych).
Już teraz Muzeum Krakowa gorąco zachęca Państwa do przesyłania propozycji tradycji, zwyczajów, obrzędów, miejsca odbywania się lokalnych świąt i uroczystości, lokalnych zakładów rzemieślniczych lokalnych nazw i regionalizmów z objętego projektem obszaru, którym mogliby się bliżej przyjrzeć nasi badacze i badaczki.
Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa
ul. Szpitalna 21, 31-024 Kraków
Mail: folklor@muzeumkrakowa.pl
Telefon: 12 422-52-58 ww. 14, 18 lub 16
2. Krzysztofory – Studio Kultury Krakowa
Pod koniec 2024 roku wystartował projekt Krzysztofory – Studio Kultury Krakowa. To wspólna inicjatywa grupy krakowskich dziennikarzy, artystów i organizatorów kultury, której celem jest promowanie krakowskiej kultury. Wpisuje się ona w strategię Muzeum Krakowa, które opowiada dziś nie tylko o historii miasta, ale także o jego współczesności i przyszłości. Zapraszamy na profile projektu na YouTube i Facebook, gdzie znajdziecie Państwo podcasty, rozmowy, felietony i zapowiedzi krakowskich wydarzeń kulturalnych, także tych muzealnych.
