Poniżej publikujemy odpowiedź Ministra Gospodarki Piotra Woźniaka na interpelację Adama Szejnfelda, przewodniczącego Stałej Sejmowej Podkomisji ds. turystyki.
MINISTER GOSPODARKI
Piotr Grzegorz Woźniak
DIW-I-0700-RD/2006//13578
Pan Marek Jurek
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku.
Odpowiadając na interpelację Pana Adama Szejnfelda. Posła na Sejm RP, z dnia 6 grudnia 2006 r. SPS- 023-5613/06 w sprawie projektu ustawy o Polskiej Organizacji Promocji Gospodarczej i Turystycznej, uprzejmie wyjaśniam:
Zwiększenie efektywności promocji gospodarczej Polski za granicą wymaga zaangażowania jednej, silnej rządowej instytucji- państwowej osoby prawnej, która skoordynuje rozproszone dotychczas środki i kompetencje w zakresie promocji eksportu, zwiększania napływu inwestycji zagranicznych oraz promowania usług turystycznych. Możliwości takich nie daje procedowany obecnie projekt ustawy o Polskiej Agencji Handlu i Inwestycji.
Zgodnie z projektem Polska Agencja Handlu i Inwestycji ma realizować tylko zadania dotyczące promocji eksportu i napływu inwestycji zagranicznych do Polski. Zadania dotyczące promocji turystyki pozostają w zakresie kompetencji Polskiej Organizacji Turystycznej (POT). Pozostawienie dwóch instytucji reprezentujących Polskę za granicą o obszarze gospodarki powoduje dezorientację obcokrajowców a utrzymywanie dwóch przedstawicielstw zagranicznych zwiększa koszty administracyjne ich działalności i nie przynosi oczekiwanych skutków. W dniu 6 b.m. Komitet Stały Rady Ministrów zaakceptował wstępnie wniosek Ministra Gospodarki o wycofanie z prac parlamentarnych projektu ustawy o Polskiej Agencji i Handlu i Inwestycji Ministerstwo Gospodarki podjęło prace mające na celu utworzenie jednej rządowej instytucji promującej polską gospodarkę za granicą. W opinii Ministerstwa Gospodarki najlepszym rozwiązaniem legislacyjnym będzie nowelizacja ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej i przekształcenie jej w Polską Organizację Handlu, Inwestycji i Turystyki. Przewiduję przedłożenie Radzie Ministrów projektu tej nowelizacji w styczniu 2007, co zostało już zgłoszone do planu prac legislacyjnych. W chwili obecnej dokument jest jeszcze w fazie prac koncepcyjnych, przed skierowaniem do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych.
Nowelizacja ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej prowadzi do utworzenia jednej rządowej instytucji do spraw promocji gospodarki i turystyki, której powołanie wynika z konieczności koordynacji rozproszonych dotychczas środków i kompetencji w zakresie promocji eksportu, zwiększania napływu inwestycji zagranicznych, promocji polskiej gospodarki oraz promowania atrakcyjności turystycznej Polski.
Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki będzie prowadziła promocję zintegrowaną, oparta na jednej strategii stworzonej dla jednego ośrodka i w ramach jednego, dużego budżetu. W ten sposób można zagwarantować czysty przekaz promocyjny, skierowany do szerokiego grona odbiorców, od zagranicznych przedsiębiorców i organizacji biznesowych po turystów zagranicznych i krajowych.
Połączenie w jeden organizm ustrojowy zadań z zakresu promocji gospodarki i turystyki doprowadzi do stworzenia jednej marki „firmowej" dla Polski i polskiej gospodarki; marki bezbłędnie rozpoznawanej za granicą i budzącej silne skojarzenia z wysoką jakością to warów i usług, zaawansowaniem technologicznym i potencjałem kadrowym a zarazem z atrakcyjnością turystyczną kraju. Służyć temu będzie również jedno godło promocyjne. Rolą Polskiej Organizacji Handlu i Inwestycji i Turystyki, poza promocją gospodarczą i turystyczną Polski za granicą, będzie także uzasadnianie i uświadamianie polskiemu społeczeństwu potrzeby prowadzenia działań promocyjnych, zmierzających do zwiększenia wartości marki naszego kraju. Siła przekazu promocyjnego będzie słabsza, jeśli sami Polacy, nie będą wierzyć w to, iż Polska to najważniejsza i najcenniejsza marka na świecie.
Dzięki przebudowie POT, nowa organizacja będzie dysponowała budżetem o wiele większym od sumy dzisiejszego budżetu POT-u i PATTZ S.A. Koncentracja w jednym ośrodku dyspozycyjnym środków budżetowych, nawet przeznaczonych na realizacje różnych działań, zapewni obniżenie kosztów obsługi i tym samym pozwoli na pełniejsze ich wykorzystanie. Efekt synergii wystąpi również w obszarze zarządzania organizacją; koncentracja dotychczasowych zadań POT, PAUZ S.A. i niektórych dzisiejszych zadań Ministra Gospodarki pozwoli na ograniczenie administracji i sprawniejsze jej wykorzystanie.
Projekt nowelizacji ustawy o POT nie zakłada jakiejkolwiek reformy relacji POT-u z branżą turystyczną. Współpraca nowej organizacji z „branżą", realizacja zadań i dystrybucja środków w obszarze promocji turystycznej nie ulegnie systemowej zmianie w stosunku do stanu obecnego. Ten organizm, który dziś tworzy POT, w nowej konfiguracji będzie funkcjonował tak samo tylko jako jeden z czterech pionów jednej instytucji. W świetle tych założeń nie mają uzasadnienia argumenty o zagrożeniu wizerunku Polski i promocji polskiej turystyki za granicą, przytaczane przez przedstawicieli branży turystycznej po ostatnich doniesieniach medialnych na temat projektu.
Projekt zakłada funkcjonowanie obecnych Polskich Ośrodków Informacji Turystycznej (POIT-ów) w ramach oddziałów zagranicznych nowej organizacji. POIT-y nie będą wyodrębnione organizacyjnie z oddziałów, będą funkcjonowały jako zadanie oddziału zagranicznego nowej organizacji. Zachowana zostanie dotychczasowa rola i rozmieszczenie POIT-ów przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów. Projektowany system przewiduje możliwość funkcjonowania w niektórych miejscach oddziałów zagranicznych realizujących wyłącznie zadanie POIT-u.
Projekt umożliwia powierzenie nowej organizacji funkcji Instytucji Wdrażającej dla priorytetu 6 Polska gospodarka na rynku międzynarodowym Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007- 2013. Jest szczególnie ważne, aby rolę taką pełniła instytucja odpowiedzialna za całość przekazu promocyjnego.
Pojawiające się w mediach głosy krytyczne wobec projektu porównują planowaną koncentrację zadań do „fuzji huty z gastronomią poprzez surówkę" jednakże powierzenie jednej instytucji zadań z zakresu gospodarki i turystyki nie stanowi żadnej sprzeczności; w sferze działów administracji rządowej rzeczywiście gospodarka i turystyka stanowią oddzielne obszary, niemniej turystyka jest częścią gospodarki w znaczeniu ekonomicznym. W taki sposób turystyka jest postrzegana również w odbiorze powszechnym. Daje to dużą szansę na społeczną akceptację planowanych zmian, zwłaszcza, że będą skutkowały znacznymi oszczędnościami dla budżetu. Należy również podkreślić, iż zarówno według doktryny jak i praktyki marketingowej łączenie różnych „produktów" i grup docelowych nie stoi w żadnej sprzeczności. W realiach rynkowych nie występują „czyste" grupy docelowe będące adresatem tylko jednego produktu. Przykładowo: promocja Polski jako partnera gospodarczego i promocja Polski jako miejsca do spędzenia wakacji jest teoretycznie skierowana do dwóch różnych grup odbiorców ale w praktyce obie te grupy mają część wspólną do której trafiają oba przekazy. Jeśli przekazy te pochodzą z jednego źródła i są wynikiem jednego przedsięwzięcia to koresponduj ą ze sobą, wzajemnie się uzupełniając.
Istotnym celem nowelizacji jest bezkosztowe zbudowanie instytucji wdrażającej działania Priorytetu 6 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013, promujące eksport, inwestycje oraz turystykę, w skład którego wchodzą:
Działanie 6.1 Paszport do eksportu,
Działanie 6.2 Rozwój sieci centrów obsługi inwestorów oraz stref inwestycyjnych
Działanie 6.3 Promocja turystycznych walorów Polski,
Działanie 6.4 Inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym,
Działanie 6.5 Rozwój systemu wsparcia polskiej gospodarki na rynku międzynarodowym, a także w ramach Priorytetu 4 tegoż programu, Działanie 4.5. wspierające inwestycje o dużym znaczeniu dla gospodarki. Projektowany podmiot będzie państwową osobą prawną o nazwie Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki. Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych Spółka Akcyjna, wykonująca zadania m.in. w zakresie zwiększania napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz kreowania pozytywnego wizerunku Polski w świecie – ulegnie likwidacji w trybie przewidzianym w przepisach przejściowych projektu.
Zakłada się, że po przeprowadzeniu likwidacji Spółki Skarb Państwa wyposaży Polską Organizację Handlu, Inwestycji i Turystyki w składniki majątkowe, którymi obecnie dysponuje PAIilZ S.A. Zasób kadrowy Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki opierał się będzie o dotychczasowych pracowników Polskiej Organizacji Turystycznej oraz Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A., jak również o osoby nowo zatrudnione.
Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki będzie działać również poprzez swoje oddziały zagraniczne. Projekt zakłada, iż oddziały Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki będą działać w placówkach zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz.U. Nr. 128, póz. 1403). Projekt przewiduje dla właściwego ministra kompetencję do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad organizacji i funkcjonowania w placówkach zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej oddziałów Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia właściwej realizacji zadań Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki. Zakłada się, iż pracownicy oddziałów Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki będą posiadali status dyplomatyczny, co wzmocni ich pozycję w krajach przyjmujących. W praktyce oznaczać to będzie występowanie z dwoma tytułami: pracownika placówki (dyplomatycznej) i zarazem pracownika oddziału Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki. Rozwiązanie takie funkcjonuje np. w przypadku brytyjskiej agencji UK Trade&Invest gdzie Konsul Generalny Wlk. Brytanii w Warszawie występuje jednocześnie jako Dyrektor ds. Handlu i Inwestycji pod znakiem firmowym UK Trade & Invest. Należy również podkreślić, iż w wielu krajach status dyplomatyczny przyczyni się do znacznego obniżenia kosztów funkcjonowania oddziałów Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki z uwagi na często stosowane zniżki i wyłączenia podatkowe dla korpusu dyplomatycznego.
Projekt zakłada, iż Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki zostanie wyposażona w środki i mienie placówek zagranicznych pozostające w dyspozycji Ministra Gospodarki i Ministra Spraw Zagranicznych, także, iż działające obecnie Polskie Ośrodki Informacji Turystycznej będą funkcjonowały w ramach oddziałów zagranicznych, bez wyodrębnienia organizacyjnego.
Nadzór nad Polską Organizacją Handlu, Inwestycji i Turystyki sprawować będzie minister właściwy do spraw gospodarki i turystyki, co wynika z przepisów o działach administracji rządowej. Należy podkreślić, iż Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki zachowa dotychczasowe zadanie POT-u polegające na wspieraniu właściwego ministra w sprawach określonych w art. 27 a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej.
Przewidując możliwość stopniowego rozszerzania kompetencji Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki zapewniono możliwość wykonywania innych zadań powierzonych przez wskazane w projekcie organy i jednostki, na zasadach określonych w umowie zawieranej pomiędzy tymi organami i jednostkami a Polską Organizacją Handlu, Inwestycji i Turystyki Polska Organizacja Handlu, Inwestycji i Turystyki będzie działać w środowisku współpracujących instytucji rządowych i pozarządowych. Zakłada się, iż znaczna cześć działań niezbędnych do wykonywania zadań Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki będzie zlecana do realizacji przez podmioty zewnętrzne. W szczególności przedmiotem outsourcingu będzie przetwarzanie danych przekazywanych przez placówki zagraniczne, które może być zlecane jednostkom badawczo rozwojowym zajmującym się badaniem rynków i prognozowaniem w zakresie koniunktur i cen w handlu zagranicznym.
W zakresie ustroju wewnętrznego projekt przewiduje, iż organami Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki są Rada Programowa Handlu, Inwestycji i Turystyki Rzeczpospolitej Polskiej, Rada Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki oraz Prezes Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki. Rada Programowa Handlu, Inwestycji i Turystyki Rzeczpospolitej Polskiej wykonywać będzie kompetencje opiniodawcze określone w ustawie, takie jak: opracowanie projektów wytycznych oraz średnio i długofalowych strategii promocji Rzeczypospolitej Polskiej, proponowanie mechanizmów współpracy organów administracji rządowej z organizacjami pozarządowymi, jednostkami samorządu terytorialnego, samorządem gospodarczym i organizacjami przedsiębiorców na rzecz Handlu, Inwestycji i Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej za granicą oraz opiniowanie projektów aktów prawnych lub innych dokumentów rządowych, których przedmiotem jest promocja gospodarcza i turystyczna Polski lub które mogą wywołać skutki w dziedzinie Handlu, Inwestycji i Turystyki Polski. Projekt przewiduje, iż w skład Rady
Programowej wchodzić będzie do 15 członków powoływanych przez Prezydenta RP spośród przedstawicieli samorządu gospodarczego, przedstawicieli świata nauki, przedstawicieli środowisk twórczych oraz przedstawicieli organizacji przedsiębiorców. Przewiduje się, że do składu Rady Programowej Handlu, Inwestycji i Turystyki Rzeczpospolitej Polskiej mogą zostać powołane również inne osoby, posiadające szczególnie przydatną wiedzę lub doświadczenie.
Rada Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki wykonywać będzie kompetencje stanowiące i opiniodawcze określone w ustawie. Do kompetencji Rady Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki należeć będzie m. in. przyjmowanie przedstawionych przez Prezesa rocznych planów finansowych oraz przedstawianie ich właściwemu ministrowi, przyjmowanie rocznych i wieloletnich programów działania Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki, zatwierdzanie rocznych sprawozdań z działalności Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki, przyjmowanie rocznych sprawozdań finansowych Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki, opiniowanie kandydatów na stanowisko Prezesa i wiceprezesów Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki i opiniowanie projektu statutu Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki. W skład Rady Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki wchodzić będzie 6-18 członków powoływanych przez właściwego ministra spośród kandydatów przedstawionych przez:
• administrację rządową,
• jednostki lub ogólnopolskie reprezentacje samorządu terytorialnego,
• samorząd gospodarczy i samorząd zawodowy oraz stowarzyszenia działające w dziedzinie turystyki.
• organizacje pracodawców reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, póz. 1080, z późn. zm.).
Oprócz osób powoływanych przez właściwego ministra, do składu Rady należy Przewodniczący Rady Programowej Handlu, Inwestycji i Turystyki Rzeczypospolitej Polskiej jako przedstawiciel Prezydenta RP. Projekt zakłada, iż Prezes Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki kieruje Polską Organizacją Handlu, Inwestycji i Turystyki i reprezentuje ją na zewnątrz. Prezesa powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra właściwego do spraw gospodarki. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych (Dz. U. z dnia 26 września 2006 r.) zarówno Prezesa jak i Wiceprezesów Prezesem Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki powołuje się spośród osób należących do państwowego zasobu kadrowego. Zakłada się, iż Prezesem Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki może być także osoba zajmująca kierownicze stanowisko państwowe w rozumieniu przepisów o wynagradzaniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.
W celu ustalenia zasad gospodarki finansowej Polskiej Organizacji Handlu, Inwestycji i Turystyki określono katalog jej przychodów. Zgodnie z projektem są to: dotacje budżetowe, bezzwrotna pomoc zagraniczna, dochody z działalności gospodarczej, wpłaty jednostek samorządu terytorialnego, przychody ze sprzedaży rzeczowych składników mienia, przychody z tytułu przekazania do odpłatnego używania rzeczowych składników mienia, wpłaty organizacji zrzeszających przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą w dziedzinie turystyki, wypoczynku, sportu i rekreacji, wpłaty przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą w dziedzinie turystyki, wypoczynku, sportu i rekreacji oraz darowizny i zapisy.
W celu realizacji samodzielnej gospodarki finansowej Organizacja będzie obowiązana utworzyć fundusz statutowy, fundusz rezerwowy oraz inne fundusze, których obowiązek utworzenia wynika z przepisów o rachunkowości. Określono sposób zadysponowania zyskiem netto i pokrywania straty.
W zakresie zmian w przepisach obowiązujących projekt przewiduje dokonanie zmian w następujących ustawach:
W ustawie z dnia 25 stycznia 1991 r. o utworzeniu Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki (Dz. U. Nr 16, póz. 74 i z 1997 r. Nr 141, póz. 943)
2) W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, póz. 176, z późn. zm.)
3) W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, póz. 654, z późn. zm.)
4) W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591, z późn. zm.)
5) W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, póz. 1548, z późn. zm.)
6) W ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. Nr 109, póz. 1158, z późn.zm.)
Z poważaniem
Piotr Grzegorz Woźniak
