W odległości ok. 10 km od Kalisza znajduję się mała miejscowość Russów. Mieści się tam Dworek Marii Dąbrowskiej. Pisarka spędziła w Russowie tylko dzieciństwo i młodość, ale do końca pozostała związana z Ziemią Kaliską. Najbardziej znane jej utwory to: „Uśmiech dzieciństwa", "Ludzie stamtąd" oraz „Noce i dnie" – wyraźnie związane z realiami Russowa z przełomu XIX/XX wieku. Obraz wsi widoczny jest również we wspomnieniach: "Nasz dom", "Rzemiennym dyszlem", "Jak zostałam pisarzem". Miejscem akcji w utworach Dąbrowskiej jest najczęściej wieś rodzinna. Jednak poza wspomnieniami, nazwa miejscowości "Russów" w oryginalnym brzmieniu, nie pojawia się w utworach literackich. W "Ludziach stamtąd" występuje jako Rusocin, a w "Nocach i dniach" jako Serbinów. Powieść "Noce i dnie" spopularyzowana przez filmową ekranizację i serial telewizyjny o tym samym tytule jest autentyczną sagą rodzinną Szumskich osadzoną w realiach środowiska, w którym żyła pisarka i jej prawdziwi bohaterowie.Ekspozycja muzealna:
Pokój panieński Marii Dąbrowskiej (na poddaszu) wyposażony jest w meble z końca XIX w. Wnętrze wypełniają reprodukcje fotograficzne przedstawiające: rodziców pisarki, Marię w okresie dzieciństwa, jej rodzeństwo. Całość uzupełniają oryginalne pamiątki pochodzące z ostatniego mieszkania Dąbrowskiej: maszyna do pisania, fotografie, dywaniki, ranne pantofle, bibeloty.
Pokój literacki – biblioteka, poświęcony jest przede wszystkim twórczości pisarki. Część prezentowanych tu książek pochodzi z jej domowej prywatnej biblioteki. Wśród nich znajdują się: utwory literackie i przekłady utworów literackich na języki obce, publicystyka.
Sypialnia została wyposażona w komplet mebli czeczotowych z końca XIX wieku. Chcąc przybliżyć epokę, do wystroju wprowadzono kostium Barbary Niechcicowej z filmu "Noce i dnie", pod postacią której
Dąbrowska opisała swoją matkę. Pokój Józefa Szumskiego, ojca pisarki, pełnił funkcję kancelarii administratora. Stąd w wyposażeniu plany folwarku, książki i czasopisma o tematyce rolniczej z przełomu XIX/XX w. Tu znajduje się również kostium Bogumiła Niechcica z filmu "Noce i dnie", którego pierwowzorem był Józef Szumski.Wnętrze kuchni wypełniają półki na naczynia, listwy z haczykami do wieszania różnorodnego sprzętu domowego. W wyposażeniu warto zwrócić uwagę na rondle miedziane, pojemniki fajansowe do przypraw, dwie wagi stojące na kredensie oraz na maglownicę o żeliwnej podstawie (przełom XIX/XX w.).
Wycieczka do Russowa to bardzo dobry sposób na spędzenie miłego dnia. Szczególnie miła będzie to wycieczka dla tych, którzy z nostalgią wspominają film ,,Noce i dnie” . Jednak równie miła może być to wyprawa dla młodych, którym nazwisko Marii Dąbrowskiej jest mało znane.
Godziny otwarcia muzeum w sezonie turystycznym (1.V-30.X):
wtorek, czwartek, piątek – 10.00-15.00
środa – 11.00-16.30
sobota – 10.00-14.30
niedziela – 11.00-16.30
Godziny otwarcia muzeum poza sezonem turystycznym (1.XI-30.IV):
od wtorku do piątku – 10.00-15.00
sobota, niedziela – 10.00-14.30
Jakub Fabisiak
