Tak bardzo zapatrzeni i zafascynowani kulturą innych krajów, często zapominamy o naszych polskich perełkach kulturowych, m.in. architekturze. A przecież w naszym dorobku znajdziemy kilkadziesiąt wartych zobaczenia zabytków architektonicznych z ciekawą historią.
Szlak zabytków architektury Lublina ma do zaoferowania wiele, jednak niezwykłym jego punktem jest Stare Miasto.
Swoją wycieczkę najlepiej rozpocząć od Bramy Krakowskiej, usytuowanej w murach obronnych otaczających Stare Miasto. Jest ona symbolem miasta. Pochodzi z XIV wieku. Powstała po najeździe Tatarów na Lublin w 1341r. Nazwa Brama Krakowska wywodzi się od przedmieścia, do którego prowadziła. W XV wieku bramę podwyższono i urozmaicono jej ceglane mury. Także w XVI w dokonano ponownej przebudowy bramy, posiadała wtedy ganki dla trębaczy i muzyków oraz zegar miejski. W późniejszych latach brama zaczynała tracić na znaczeniu, jej zły stan techniczny spowodował, że Lublin nie był w stanie w 1656 r. obronić się przed Kozakami. W 1782 z fundacji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego dobudowano ośmioboczną część nakrytą kopułą, do tej pory na bramie można zobaczyć monogram SAR -„ Stanislaus Augustus Rex”, król Stanisław August. W XIX w. brama służyła jako punkt obserwacyjny straży ogniowej. Obecnie znajduje się w niej Muzeum Historii Miasta Lublin. Trwają prace remontowe Bramy Krakowskiej, która będzie ponownie otwarte już w lipcu bieżącego roku.
Przez Bramę Krakowską wchodzimy do Starego Miasta, historycznie najstarszej części lublina. Spacerując niezwykle klimatycznymi alejkami, warto zwrócić uwagę na architekturę znajdujących się tam budynków. Znajduję się tutaj Brama Grodzka. Jest to brama miejska wybudowana z 1342 r. po zezwoleniu Kazimierza Wielkiego. Obecny kształt bramy nadał nadworny architekt króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Brama Grodzka była także nazywana bramą żydowską. Obecnie w Bramie Grodzkiej znajduję się siedziba ośrodka „Brama Grodzka- Teatr NN” .
Najwyższym zabytkowym punktem wysokościowym Lublina jest Wieża Trynitarska, nazwa pochodzi od zakonu oo. Trynitarzy. Wieża w XIX w została przebudowana na styl neogotycki. Obecnie w jej wnętrzu mieści się muzeum archidiecezjalne.
Spacerując po głównych uliczkach Starego Miasta, na jego głównym palcu ( Plac po Farze) zobaczymy fundamenty, które są pozostałością po kościele farnym pod wezwaniem św. Michała Archanioła.
Na naszej trasie nie może zabraknąć zamku w Lublinie z kaplicą Zamkową. Zamek został zbudowany w XII w. Kaplica zamkowa pw. św. Trójcy wybudowana jako fundacja Kazimierza Wielkiego, to jeden z najcenniejszych zabytków w Polsce, pokryty rusko-bizantyjskimi freskami z 1418 r., powstałymi na zamówienie Władysława Jagiełły. Co ciekawe zamek cieszył się zainteresowaniem i opieką Jagiellonów, to tutaj wychowali się synowie Kazimierza Jagiellończyka pod kuratelą Jana Długosza. Około 1520 roku Zygmunt Stary zapoczątkował przebudowę zamku na okazałą renesansową rezydencję królewską. W 1569 roku w murach zamku obradował sejm, na którym podpisano akt unii polsko-litewskiej – unię lubelską. Obecnie od 1957 roku zamek jest siedzibą główną Muzeum Lubelskiego, założonego w 1906 roku.
Trybunał Koronny w Lublinie od 1578 roku mieścił się tam Trybunał Koronny dla szlachty z Małopolski. W XIV w. była to budowla drewniana, spalona podczas pożaru Lublina w 1389 r., na miejscu którego powstał budynek w stylu gotyckim, natomiast po kolejnym pożarze Lublina został odbudowany w stylu renesansowym, następna zmiana była w stylu barokowym. W latach 1781-1787, gmach Trybunału został przebudowany do współczesnego wyglądu według projektu Dominika Merliniego, to jest nadwornego architekta Stanisława Augusta Poniatowskiego. Obecnie w budynku dawnego Trybunału Koronnego mieści się Pałac Ślubów, a w podziemiach – dawnej piwnicy-winiarni i więzieniu, Lubelska Trasa Podziemna.
Perłą baroku na Lubelszczyźnie jest Archikatedra św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Po likwidacji zakonu Jezuitów w 1773, kościół i klasztor przejęli ojcowie Trynitarze. W 1805 r. utworzono diecezję lubelską. Na jej siedzibę wybrano dawny kościół jezuitów. Obecnie Archikatedra to największy kościół w Lublinie, pełniący funkcję kościoła archikatedralnego Archidiecezji lubelskiej.
Oprócz wymienionych, na uwagę zasługują również: Kościół Dominikanów pw. św. Stanisława, Teatr Stary , Kościół Bernardynek.
Szlak zabytków architektury Lublina ma do zaoferowania wiele, jednak niezwykłym jego punktem jest Stare Miasto.
Swoją wycieczkę najlepiej rozpocząć od Bramy Krakowskiej, usytuowanej w murach obronnych otaczających Stare Miasto. Jest ona symbolem miasta. Pochodzi z XIV wieku. Powstała po najeździe Tatarów na Lublin w 1341r. Nazwa Brama Krakowska wywodzi się od przedmieścia, do którego prowadziła. W XV wieku bramę podwyższono i urozmaicono jej ceglane mury. Także w XVI w dokonano ponownej przebudowy bramy, posiadała wtedy ganki dla trębaczy i muzyków oraz zegar miejski. W późniejszych latach brama zaczynała tracić na znaczeniu, jej zły stan techniczny spowodował, że Lublin nie był w stanie w 1656 r. obronić się przed Kozakami. W 1782 z fundacji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego dobudowano ośmioboczną część nakrytą kopułą, do tej pory na bramie można zobaczyć monogram SAR -„ Stanislaus Augustus Rex”, król Stanisław August. W XIX w. brama służyła jako punkt obserwacyjny straży ogniowej. Obecnie znajduje się w niej Muzeum Historii Miasta Lublin. Trwają prace remontowe Bramy Krakowskiej, która będzie ponownie otwarte już w lipcu bieżącego roku.
Przez Bramę Krakowską wchodzimy do Starego Miasta, historycznie najstarszej części lublina. Spacerując niezwykle klimatycznymi alejkami, warto zwrócić uwagę na architekturę znajdujących się tam budynków. Znajduję się tutaj Brama Grodzka. Jest to brama miejska wybudowana z 1342 r. po zezwoleniu Kazimierza Wielkiego. Obecny kształt bramy nadał nadworny architekt króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Brama Grodzka była także nazywana bramą żydowską. Obecnie w Bramie Grodzkiej znajduję się siedziba ośrodka „Brama Grodzka- Teatr NN” .
Najwyższym zabytkowym punktem wysokościowym Lublina jest Wieża Trynitarska, nazwa pochodzi od zakonu oo. Trynitarzy. Wieża w XIX w została przebudowana na styl neogotycki. Obecnie w jej wnętrzu mieści się muzeum archidiecezjalne.
Spacerując po głównych uliczkach Starego Miasta, na jego głównym palcu ( Plac po Farze) zobaczymy fundamenty, które są pozostałością po kościele farnym pod wezwaniem św. Michała Archanioła.
Na naszej trasie nie może zabraknąć zamku w Lublinie z kaplicą Zamkową. Zamek został zbudowany w XII w. Kaplica zamkowa pw. św. Trójcy wybudowana jako fundacja Kazimierza Wielkiego, to jeden z najcenniejszych zabytków w Polsce, pokryty rusko-bizantyjskimi freskami z 1418 r., powstałymi na zamówienie Władysława Jagiełły. Co ciekawe zamek cieszył się zainteresowaniem i opieką Jagiellonów, to tutaj wychowali się synowie Kazimierza Jagiellończyka pod kuratelą Jana Długosza. Około 1520 roku Zygmunt Stary zapoczątkował przebudowę zamku na okazałą renesansową rezydencję królewską. W 1569 roku w murach zamku obradował sejm, na którym podpisano akt unii polsko-litewskiej – unię lubelską. Obecnie od 1957 roku zamek jest siedzibą główną Muzeum Lubelskiego, założonego w 1906 roku.
Trybunał Koronny w Lublinie od 1578 roku mieścił się tam Trybunał Koronny dla szlachty z Małopolski. W XIV w. była to budowla drewniana, spalona podczas pożaru Lublina w 1389 r., na miejscu którego powstał budynek w stylu gotyckim, natomiast po kolejnym pożarze Lublina został odbudowany w stylu renesansowym, następna zmiana była w stylu barokowym. W latach 1781-1787, gmach Trybunału został przebudowany do współczesnego wyglądu według projektu Dominika Merliniego, to jest nadwornego architekta Stanisława Augusta Poniatowskiego. Obecnie w budynku dawnego Trybunału Koronnego mieści się Pałac Ślubów, a w podziemiach – dawnej piwnicy-winiarni i więzieniu, Lubelska Trasa Podziemna.
Perłą baroku na Lubelszczyźnie jest Archikatedra św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Po likwidacji zakonu Jezuitów w 1773, kościół i klasztor przejęli ojcowie Trynitarze. W 1805 r. utworzono diecezję lubelską. Na jej siedzibę wybrano dawny kościół jezuitów. Obecnie Archikatedra to największy kościół w Lublinie, pełniący funkcję kościoła archikatedralnego Archidiecezji lubelskiej.
Oprócz wymienionych, na uwagę zasługują również: Kościół Dominikanów pw. św. Stanisława, Teatr Stary , Kościół Bernardynek.
