Bogactwo form turystyki aktywnej

Przygodę z turystyką warto zacząć od wycieczek krótkich, na początek kilkugodzinnych. Wystarczy wsiąść do autobusu lub pociągu albo jeszcze lepiej na rower i po prostu w piękny wiosenny lub letni dzień wyjechać za miasto. Nie spodziewamy się nawet, ile tam można spotkać ciekawych obiektów przyrodniczych lub zabytków. Jeśli się nam spodoba – wybierzmy się na dłuższą, całodzienną wędrówkę w nieco dalszą okolicę. Na tym etapie przyda się poszukać kompanów, aby nie wędrować samotnie. Kolejnym etapem będzie zapewne nieco dłuższa wycieczka weekendowa, a potem kilkudniowy wyjazd. Jest wiele sposobów uprawiania turystyki i każdy, w zależności od upodobań, może wybrać, czy chce wędrować samotnie, czy z grupą przyjaciół, czy samodzielnie planować wycieczki, czy skorzystać z usług przewodnika. Można też uprawiać wiele form turystyki – pieszą, górską, rowerową, konną lub kajakową. Oczywiście nie jest to wybór na całe życie. Na początek na pewno warto wybrać się na wycieczkę, jeśli nie z przewodnikiem to z bardziej doświadczonym towarzyszem. W miarę nabierania doświadczenia, zaczniemy planować wyprawy samodzielnie. Samodzielne uprawianie turystyki pozwala dowolnie planować trasę wycieczki, modyfikować ją w zależności od warunków pogodowych i kondycji fizycznej. W trakcie samodzielnych wycieczek szybko nabiera się doświadczenia, a realizacja wyprawy wymyślonej przez siebie samego na pewno dostarczy wiele satysfakcji.

Turystyka piesza

Turystyka piesza to najprostszy rodzaj turystyki – do jej uprawiania wystarczą właściwie tylko dobre buty i plecak. Jednak aby dobrze zaplanować pieszą wędrówkę i przy okazji nie przegapić na jej trasie ciekawych miejsc, a przy tym mieć z wycieczki wiele radości i nie odchorować jej, trzeba się do niej odpowiednio przygotować. Wędrując pieszo po różnych ciekawych trasach, turysta zdobywać może kolejne stopnie Odznaki Turystyki Pieszej PTTK, a także liczne odznaki krajoznawcze.

Turystyka górska

Turystyka górska to już „szczebelek wyżej” niż turystyka piesza nizinna.Powodem są trudniejsze zazwyczaj warunki terenowe, zmienna pogoda, bardziej odludne okolice. W górach wyższych, takich jak Tatry dodatkową trudność stanowić może ekspozycja, czyli popularnie mówiąc „przepaście” na niektórych szlakach turystycznych.Do górskiej wyprawy trzeba być bardzo dobrze przygotowanym i niczego nie wolno zaniedbać, bo lekceważenie gór bywa naprawdę niebezpieczne, o czym przeczytać można czasem w komunikatach GOPR i TOPR. Do uprawiania górskiej turystyki niezbędne są dobre górskie buty, plecak, a także wiele dodatkowego wyposażenia. Zimowa turystyka wysokogórska to już całkowicie „wyższa szkoła jazdy”, wymaga specjalistycznego sprzętu, takiego jak raki i czekan, umiejętności posługiwania się nim i absolutnie nie należy jej uprawiać bez wcześniejszego odpowiedniego przygotowania, najlepiej na specjalistycznym kursie.
Natomiast, spacerując zimą po niższych górach lub nawet po terenie płaskim, warto zaopatrzyć się w rakiety śnieżne, które w znacznym stopniu ułatwiają poruszanie się po śniegu. Chodząc po górach zbierać można przy okazji punkty niezbędne do zdobycia kolejnych stopni Górskiej Odznaki Turystycznej.

Turystyka rowerowa

Turystyka rowerowa pozwala na przemierzanie codziennie tras od 3 do 4-krotnie dłuższych niż można to zrobić pieszo. Jednocześnie prawie wszystkie drogi i ścieżki dostępne dla piechura są również dostępne dla rowerzysty (z wyjątkiem niektórych szlaków górskich oraz niektórych tras w parkach narodowych). To powoduje, że na równinach i na pogórzach jest to najbardziej popularny rodzaj turystyki pozwalający łączyć przyjemny wysiłek fizyczny z krajoznawstwem. Do uprawiania tej formy turystyki niezbędny jest oczywiście dobry turystyczny rower, a także dodatkowy osprzęt jak chociażby lekkie i pakowne sakwy rowerowe, do których pakuje się bagaż lub ewentualnie specjalna przyczepka na dłuższe wyprawy. Uczestnicząc w turystycznych wyjazdach rowerowych, zdobywać można Odznakę Turystyki Kolarskiej PTTK.

Turystyka konna

Kto z nas nie chciał być w dzieciństwie kowbojem przemierzającym na swoim wiernym koniu rozległą prerię? Swoje marzenia zrealizować można uprawiając turystykę konną. Do jej uprawiania niezbędny jest oczywiście koń, poza tym osobiste wyposażenie zarówno jeźdźca, jak i zwierzęcia. Aby rozpocząć uprawianie tej formy turystyki potrzebne są również chociażby minimalne umiejętności jeździeckie, które można nabyć na kursach prowadzonych przez wyspecjalizowane szkoły lub stadniny. Wiele z nich oferuje chętnym również wszelkiego rodzaju przejażdżki, rajdy lub wycieczki terenowe. W czasie tego rodzaju wypraw osiągnąć można bardzo bliski kontakt z przyrodą.Turystykę konną uprawiać można również w górach, szczególnie na niewielkich, ale bardzo wytrzymałych górskich konikach rasy huculskiej. PTTK sprawuje patronat m. in. nad położonymi w Beskidach i w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej ośrodkami turystyki jeździeckiej. W ośrodkach afiliowanych przy PTTK turysta znajdzie przygotowane do turystyki konie, bazę noclegową
i gościnne boksy dla swoich koni. W wielu miejscach Polski pomiędzy ośrodkami jeździeckimi i nie tylko znakowane są szlaki konne (pomarańczowe kółko na białym tle). A w całym kraju zdobywać można Odznaki Turystyki Jeździeckiej PTTK – górskie i nizinne.

Turystyka narciarska

Turystyka narciarska popularna jest na szlakach już od ponad 100 lat, to jest od czasów, kiedy w Polsce zaczęto używać nart. Warto wiedzieć, że na samym początku nart używano głównie
do przemieszczania się, a więc do uprawiania turystyki, dopiero w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat popularne stało się narciarstwo „przywyciągowe”, które niewiele ma wspólnego z turystyką. W ostatnich 10 latach uroki uprawiania narciarskiej turystyki są odkrywane na nowo. Na nizinach jest to głównie narciarstwo śladowe, uprawiane na specjalnych wąskich nartach podobnych do biegówek, w górach – narciarstwo skitourowe, do którego używany jest specjalistyczny sprzęt – narty, wiązania i foki, czyli specjalne taśmy przyklejane od spodu nart i zabezpieczające przed zsuwaniem się na podejściach. Sprzętu skitourowego jest wiele rodzajów, w zależności od tego czy używa go turysta o zacięciu sportowym, czy zwykły „deptacz śniegu”. Niestety jest to sprzęt stosunkowo drogi, przynajmniej w porównaniu z tym, jaki potrzebny jest do turystyki pieszej. Do uprawiania tego rodzaju turystyki nawet w niskich górach niezbędne są podstawowe umiejętności z zakresu jazdy na nartach, warto więc odbyć zawczasu szkolenie w szkółce narciarskiej.

Spływy kajakowe

Latem przy pięknej pogodzie najprzyjemniej wypoczywa się nad wodą. W Polsce jest jeszcze wiele pięknych, czystych i dzikich rzek, które stwarzają doskonałe warunki do uprawiania turystyki kajakowej. Do uprawiania tego typu turystyki potrzebny jest oczywiście kajak lub kanadyjka, jednak ten sprzęt można zazwyczaj wypożyczyć w specjalnie przygotowanych do tego stanicach wodnych. Oprócz tego przydaje się specjalistyczny sprzęt, np. specjalne worki na bagaż tak wąskie, że wygodnie mieszczą się w kajaku i na tyle szczelne, że chronią bagaż przed zamoknięciem w razie wywrotki. Ze względu na bezpieczeństwo na wodzie wszyscy uprawiający, obojętnie czy umieją pływać czy nie, powinni używać w czasie spływu kamizelek asekuracyjnych lub ratunkowych. Jak w każdej innej formie uprawiania turystyki warunkiem udanej wyprawy kajakowej jest właściwy dobór trasy. Jej długość, trudność i uciążliwość musi być dostosowana do umiejętności i możliwości wszystkich uczestników. Szczególną uwagę należy zwrócić na trudność trasy, zebrać informacje o przenoskach (czyli miejscach, gdzie kajak z różnych powodów trzeba przenieść brzegiem), miejscach biwakowych itd. Wydaje się, że uprawianie turystyki kajakowej nie wymaga specjalnych umiejętności, można po prostu wsiąść do kajaka i zacząć wiosłować. Jednak woda jest żywiołem nieprzewidywalnym i wskazane jest, aby osoby podejmujące ten rodzaj wędrówki posiadały minimum wiedzy i umiejętności. W tym rodzaju turystyki szczególnie ważna jest rola doświadczonego lidera, który zawczasu dostrzeże ewentualne niebezpieczeństwa i pomoże mniej doświadczonym uczestnikom spływu.

Więcej w lutowym wydaniu TTG Polska: "Turystyka aktywna"