Kto to są Łemkowie? Skąd się wzięli? Jaki jest ich rodowód? Czy Łemkowie to Ukraińcy, czy Rusini, czy Polacy? Czy może tak jak mówią o sobie Ślązacy: nie Niemcy i nie Polacy lecz Ślązacy, a Łemkowie to Łemkowie. Dlaczego Ukraińcy piszą cyrylicą „lemki” z końcówką i, a Rusini z końcówką y? Jacy są Łemkowie? Czym się charakteryzuje region zwany łemkowszczyzną? Jakiego wyznania są Łemkowie? Dlaczego piękne drewniane cerkiewki mają raz krzyż katolicki innym razem prawosławny? Co warto zobaczyć na Łemkowszczyźnie? Jakie miejscowości odwiedzić? Gdzie są najpiękniejsze drewniane cerkiewki? Co to jest watra, keremesz? Czy słynny Nikifor to Łemko z Krynicy?
Łemkowszczyzna to także piękno tamtejszej przyrody, górskich krajobrazów.
Dlaczego niegdyś z ludnej wsi Czarne został dziś tylko kamienny krzyż (krest)? Może zatrzymując się trochę dłużej uda się odszukać ślady dawnych domów? Może dziczejące drzewo owocowe nam podpowie, lub zarastająca stara polna droga? A może zauroczeni widokami znajdziemy tam miejsce dla siebie?
Tak czy inaczej warto do wyjazdu dobrze się przygotować, aby znać odpowiedzi na powyższe i wiele innych pytań, wiedzieć czego gdzie możemy się spodziewać.
Pomoże nam w tym piękny i mądry zarazem album „Łemkowszczyzna” wydany przez oficynę Bosz w serii bogactwo kultur. Tekst (po polsku i angielsku) Antoniego Kroha – historyka, etnografa, literata i tłumacza, przybliża i pozwala zrozumieć zarówno dzieje jak dzień dzisiejszy Łemków. Wskazuje najatrakcyjniejsze dla turysty, a także cenne kulturowo miejsca związane z Łemkami.
Piękne zdjęcia Piotra Droździka przyrody, krajobrazów, ludzi, zwyczajów, cerkiewek, domów opatrzone krótkimi, trafnymi, mądrymi podpisami, właściwie komentarzami zdjęć, pozwalają bardziej się zachwycić Łemkowszczyzną i są tym, co szczególnie zachęca do wyjazdu i poznania tego regionu Polski. Zdjęcia drewnianych cerkiewek, czy starej drewnianej, zasnutej pajęczyną zasuwy na drzwiach domu, urzekają umiejętnością wrażliwego spojrzenia, „wyszukania” takich autentycznych rzeczy.
Ten piękny i zarazem mądry album, poprzez zdjęcia i tekst daje naprawdę wielką satysfakcję poznawczą, jest ogromną zachętą do wyjazdu i zobaczenia wszystkiego na własne oczy. A może także sfotografowania własnym „cyfrakiem” i samodzielnego utrwalenia wyjątkowej urody tej ziemi?
„Łemkowszczyzna” to właściwie nie album, lecz fotograficzna opowieść o kulturze Łemków wpleciona w beskidzki pejzaż, z ciekawymi tekstami. Wysoka jakość edytorska jest uzupełnieniem przyjemności czerpania z tej opowieści, z tej podróży p Łemkowszczyźnie.
„Łemkowszczyzna” Wydawnicto Bosz, Tekst Antoni Kroh, fotografie Piotr Droździk. Oprawa twarda, format 190×250 mm, 192 strony, 274 zdjęcia. Cena 69 zł.
Marek Rakus
