Gwarancje turystyczne – jak robią to inni: USA

Na pytania odpowiada  Jan Rudomina Dyrektor Polskiego Ośrodka Informacji Turystycznej w USA

Na początek ilka uwag na temat funkcjonowania branży organizatorów turystyki w Stanach Zjednoczonych:

• Nie istnieje tutaj ani obowiązek posiadania licencji lub nawet rejestrowania działalności agencji turystycznej lub touroperatora.
• Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych działa pomiędzy 40 000 a 50 000 agencji turystycznych oraz co najmniej 10 000 touroperatorów. Część z nich to duże sieciowe firmy o obrotach sięgających miliardów dolarów, a część to małe, czasem jednoosobowe przedsiębiorstwa.
• Biura podróży (agencje i touroperatorzy) z kilku powodów, także związanych z uwiarygodnieniem ich rzetelności zrzeszają się dobrowolnie w szeregu profesjonalnych organizacji. Najbardziej znane z nich to American Society of Travel Agents (ASTA) oraz United States Tour Operators Association (USTOA), a także organizacje skupiające bądż organizatorów rozmaitych specjalizacji turystycznych np. Adventure Travel Trade Association (ATTA) lub etnicznych, np Society of Polish American Travel Agents (SPATA) albo takich, którzy specjalizują się w określonych destynacjach, np. Africa Travel Association (ATA).

Jakie są zabezpieczenia finansowe/ubezpieczeniowe w przypadku ogłoszenia upadłości biura podróży?
Takie zabezpieczenia, jakie ma konkretne biuro podróży, to znaczy przede wszystkim ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej oraz ewentualna gwarancja finansowa wynikająca z przynależności do określonej profesjonalnej organizacji. Np. jednym z kilkunastu wymogów członkostwa w USTOA jest przedstawienie gwarancji finansowej w wysokości 1 miliona dolarów. Podstawowym i często jedynym zabezpieczeniem na wypadek bankructwa biura podróży jest indywidualne ubezpieczenie uczestnika imprezy turystycznej. Wszyscy organizatorzy imprez turystycznych zalecają poszczególnym uczestnikom takie ubezpieczenia na zasadzie dowolności, ale także mocnej rekomendacji. Zakres tych ubezpieczeń może być bardzo różny i obejmować bądź wszystkie składniki imprezy lub tylko wybrane (np. transport). Ubezpieczeń takich udzielają setki firm ubezpieczeniowych. Nie istnieje żaden centralny fundusz gwarancyjny.

Czy klient biura podróży, które ogłosiło upadłość ma zabezpieczony 100% zwrot wpłaconych środków?
Nie, wysokość ewentualnego zwrotu zależy od aktywów biura, którymi dysponuje syndyk i on decyduje o ewentualnych zwrotach. Jeżeli biuro było członkiem USTOA, to gwarancja finansowa wymagana od biura przez USTOA jest też dzielona pomiędzy poszkodowanych klientów. Niektórzy wielcy touroperatorzy, członkowie USTOA, dla większej wiarygodności wobec klientów utrzymują dobrowolnie wielomilionowe gwarancje finansowe.  

Jak jest organizowana akcja sprowadzania turystów, którzy po upadku biura podróży pozostali poza granicami kraju? Kto się tym zajmuje?
Sami turyści w ramach posiadanych indywidualnych ubezpieczeń, a przy braku takich ubezpieczeń w każdy inny możliwy sposób, np. korzystając z kart kredytowych lub zwrotnych pożyczek z przedstawicielstw konsularnych.

Jaka była skala upadłości biur podróży w ciągu ostatnich pięciu lat?
Niezuważalna, przynajmniej w mediach i wśród branży. Było parę upadłości lokalnych agencji, a ostatnio operatora krajowych wycieczek do Las Vegas. Ostatnie spektakularne bankructwo, biorąc pod uwagę jego rozmiar, miało miejsce ponad 10 lat temu, kiedy upadłość ogłosił holding turystyczny Far and Wide. Szacunkowo, klienci otrzymali wtedy do 45% zwrotu poniesionych kosztów