Lokalne grupy działania (LGD) powstają w ramach Programu Rozwoju Terenów Wiejskich LEADER, istniejącego w Europie od 1996 r. Celem integracji na poziomie lokalnym jest tworzenie wspólnych strategii rozwoju dla terenów, których zasięg określają same LGD. Partnerstwo tworzą stowarzyszenia zrzeszającymi samorządy terytorialne, mieszkańców, przedsiębiorców i lokalne organizacje pozarządowe. Strategie działania tych grup są ukierunkowane przede wszystkim na: wykorzystanie innowacyjnych metod dla podnoszenia konkurencyjności produktów i usług wiejskich; poprawę jakości i poziomu życia mieszkańców wsi i małych miast; promocję lokalnych produktów; wspieranie zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych, kulturowych i krajobrazowych wsi; wspieranie małej przedsiębiorczości.
Znacząca rolę w pracy LGD odgrywa turystyka i w tym zakresie grupy te współdziałają z lokalnymi organizacjami turystycznymi, samorządami i szeroko pojętą branżą turystyczną.
Fundacja Wspomagania Wsi zorganizowała w dniu 17 marca debatę na temat perspektyw funkcjonowania programu LEADER, pod kątem analizy jego mocnych i słabych stron. W debacie uczestniczyli m.in. przedstawiciele: Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa samorządów terytorialnych szczebla wojewódzkiego i gminnego oraz samych LGD. Szkoda, że nie zaproszono przedstawicieli turystyki.
Z wypowiedzi przedstawicieli LGD „Wokół Łysej Góry”, „Partnerstwo dla Ziemi Kujawskiej”, „Puszcza Kozienicka”, „Gościnna Wielkopolska”, „Brama Mazurskiej Krainy”, „Kwiat Lnu”, „Partnerstwo Drawy”, „Wstęga Kociewia”, Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz zaproszonych ekspertów wynika, że realizacja tegoż programu ma bardzo liczne „mocne” strony. Należą do nich: integracja lokalnych inicjatyw obywatelskich, poprawa życia mieszkańców wsi i małych miast i wzmożenie ich aktywności; stworzenie alternatywnych dla samorządów terytorialnych ośrodków kreujących rozwój lokalny; wyłonienie lokalnych liderów; umożliwienie porównywania doświadczeń; integracja przekraczająca granice gmin i powiatów; zmian podejścia do strategii rozwoju; zacieśnienie współpracy sektorów publicznego i niepublicznego, podnoszenie poziomu wiedzy społeczności lokalnych i wzrost poczucia obywatelskiej odpowiedzialności za rozwój małych ojczyzn; wzbogacenie terenów wiejskich w infrastrukturę, udział w wyrównywaniu szans pomiędzy regionami, m.in. poprzez tworzenie nowych miejsc pracy.
We wszystkich tych dziedzinach dużą rolę odgrywa turystyka, o czym można przekonać się choćby w trakcie turystycznych, gdy prezentowane są innowacyjne produkty turystyczne, pochodzące niekiedy z obszarów nie kojarzonych dotąd z turystyką.
W trakcie jakże cennej dyskusji zwracano uwagę także na bariery ograniczające zasięg społeczny i ekonomiczne efekty tych inicjatyw. Należą do nich skomplikowane, czasochłonne i kosztowne procedury, które niekiedy zniechęcają do kolejnych działań. Nieliczna kadra etatowa LGD, miast koncentrować się nad podnoszeniem jakości projektów, musi poświęcać cenny czas na wypełnianie procedur.
Jan Paweł Piotrowski
