Publikacja ta jest wydarzeniem niecodziennym. Bodaj po raz pierwszy w literaturze popularno-naukowej pojawiła się książka z mapą zasięgu Mazur. Przy całym szacunku dla sąsiedniej, bratniej Warmii, jest to obszar zgoła inny – o odmiennej przeszłości, wyróżniający się też pejzażem kulturowym. Na uznanie zasługuje już sam fakt, że aż 44 wybitnych znawców tego obszaru (o którym najczęściej wiemy niewiele więcej, niż to, że jest krainą lasów i jezior), potrafiło zjednoczyć swoje siły i wydać „Mazury – słownik stronniczy, ilustrowany”. Dzięki temu wysiłkowi, mamy szansę na zupełnie inne spojrzenie na Mazury; choć prawdę powiedziawszy naszej dotychczasowej, skąpej wiedzy zaczną teraz towarzyszyć liczne wątpliwości i pytania. Mazury nie są krainą, w której „czarne jest czarne, a białe jest białe”. Jeśli wspomniana książka przyczyni się do wzmożenia apetytu na wiedzę o Mazurach (a co za tym idzie skłoni do ich wnikliwszych penetracji turystycznych), to zadanie postawione przez autorów, zostanie spełnione. Z pewnością tak się stanie. Wspomniany słownik, w odróżnieniu od innych publikacji o charakterze leksykonu, jest nie tylko książką, z której się korzysta, ale przede wszystkim publikacją, którą chętnie się czyta.
A oto niektóre słownikowe hasła: Albrecht Hohenzollern; Archipelag ludzi odzyskanych (o powieści Igora Neverlego), Biały szkwał (znany żeglarzom); Bitwa pod Grunwaldem; Bitwa pod Tannenbergiem; Cmentarze wiejskie; Działdowszczyzna; E-G-O (czyli Ełk-Gołdap-Olecko); Konstanty Ildefons Gałczyński; Gazeta Lecka; Gierloż; Giżycko; Marek Hłasko; Jarmark Mazurski w Szczytnie; Michał Kajka; Kanał Mazurski; Wojciech Kętrzyński; Klon (wieś zabytkowa); Konfirmacja (sakrament w kościele ewangelickim); Krzyże (wieś artystów); Łuknajno (rezerwat); Mazurski Uniwersytet Ludowy; Osadnictwo mazurskie; Włodzimierz Puchalski; Puszcza Borecka; Skansen; Sztynort (pałac) Ernst Wiechert; Wojnowo (wieś staroobrzędowców).
Autorom należy pogratulować pomysłu, a czytelnikom – wspaniałych wędrówek – oczywiście razem ze słownikiem.
Pierwsza prezentacja książki odbyła się 24 maja w Giżycku, w siedzibie Wspólnoty Mazurskiej, gdzie wybrane hasła czytało zebranym 9 z 44 autorów.
„Mazury – słownik stronniczy – ilustrowany”. Pod redakcją Waldemara Mierzwy. Wydawnictwo Retman. Dąbrówno www.mojabibliotekamazurska.pl
Jan Paweł Piotrowski
