Osada polskich emigrantów na obrzeżach szybko rozprzestrzeniającego się Stambułu, położona jest po azjatyckiej stronie cieśniny Bosfor, na północny wschód od centrum metropolii. Do ok. 1960 r. była typową wsią rolniczą, w której, obok tureckiego, używany był także język polski i pielęgnowano polskie obyczaje. W II poł. XX w. miejscowość zmieniła charakter na typowo turystyczny, składa się głównie z hoteli. Nosi urzędową nazwę Polonezköy (po polsku "Polska Wieś"), ale tylko jej najstarsi mieszkańcy znają jeszcze język przodków. Pomimo że osoby pochodzenia polskiego stanowią w Polonezköy już mniejszość (ok. 1/3), to na wójta wybiera się tradycyjnie Polaka.W Polonezkoy znajdują się ważne miejsca pamięci narodowej: cmentarz – miejsce pochówku uczestników powstań listopadowego i styczniowego, a także Wiosny Ludów; jest też zabytkowy kościół z 1914 roku. Jednym z ciekawszych jest Dom Pamięci Zofia Ryży – można zobaczyć tu pamiątki rodzinnego zbioru, stare i nowe fotografie, księgi i dokumenty, wystrój wnętrz. Zofia była najmłodszym dzieckiem Wincentego Ryży i Zofii z Kępków. Mieszkając całe życie w Polonezköy, krzewiła tam kulturę polską, kontynuując tradycje rodzinne. Jej dziad od strony matki, Ignacy Kępka, był jednym z pierwszych polskich osadników w Adampolu, natomiast jej ojciec, Wincenty, był w młodości zesłany na Sybir za działalność patriotyczną. Muzeum mieści się w budynku wybudowanym w latach 1881-1883 roku przez Wincentego Ryżego, męża Zofii. Ekspozycja powstała w latach 1991-1992, a otwarcie domu pamięci miało miejsce przy okazji obchodów 150-lecia Adampola, 4 lipca 1992. W latach 2001-2003 przeszedł renowację.
Wizerunek Polonezkoy wykorzystywany jest przez władze tureckie. Ostatnio w 2009 r. przy okazji II Światowego Forum Cywilizacji w Stambule otwarto wystawę historyczną obrazującą przykłady ludzi i społeczności, które na przestrzeni wieków znalazły w Turcji schronienie przed prześladowcami. Wystawę otwierały informacje o polskiej osadzie. Wieś odwiedzili prezydenci Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, a także Lech Kaczyński.
Aleksandra Klimek
