Tak mieszkali olędrzy

Muzealnicy z Torunia i współpracujące z nimi ekipy budowlane odtwarzają w Wielkiej Nieszawce wieś olęderską z przełomu XIX i XX wieku. Jeden z obiektów już stoi. Rozpoczęta w listopadzie 2013 rekonstrukcja drugiego, chaty olędrów z Niedźwiedzia w powiecie świeckim, powinna się zakończyć latem. Skansen, który powstaje dzięki środkom marszałkowskiej administracji województwa, zostanie otwarty dla zwiedzających w przyszłym roku.
 
Pierwsza ze zrekonstruowanych chat została przeniesiona z Gutowa w gminie Wielka Nieszawka. Składa się z drewnianej części mieszkalnej i murowanego segmentu przeznaczonego dla zwierząt gospodarskich. Jej przeniesienie w nowe miejsce wymagało pieczołowitego opisania i zinwentaryzowania wszystkich elementów oraz odtworzenia zniszczonych fragmentów i detali. Pracującym nad projektem specjalistom z Muzeum Etnograficznego w Toruniu udało się zachować 30 procent oryginalnych, zabytkowych elementów obiektu. Współcześnie pomieści sale wystawowe i pomieszczenia biurowe.  
 
Późną jesienią 2013 rozpoczęła się rekonstrukcja drugiej zagrody. Tym razem jest to XVIII-wieczna, będąca zabytkiem wysokiej klasy, zagroda olędrów z Niedźwiedzia. Przeprowadzka do skansenu jest ratunkiem dla opuszczonego od lat i niszczejącego obiektu. Chata została rozebrana na części, każda z nich jest starannie zabezpieczona, oznaczona numerem i opisana, wykopano też pod nią fundamenty w nowym miejscu. Montaż zaplanowano na wiosnę i bardziej sprzyjające okoliczności pogodowe.
 
Olęderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce, część Muzeum Etnograficznego w Toruniu, został poświęcony społeczności przybyszów z zachodu Europy, przede wszystkim z Holandii, którzy w XVI wieku przynieśli do Polski wysoką kulturę rolną i wiejską samoorganizację społeczną. Pierwsi olęderscy osadnicy, wyznawcy jednego z surowych odłamów protestantyzmu (menonici), byli uchodźcami religijnymi którzy znaleźli schronienie w naszym kraju. Lokalizacja skansenu została wybrana nieprzypadkowo. Historia Wielkiej Nieszawki jest ściśle z osadnictwem olęderskim związana. Menonici przybyli tu w XVI wieku, zakładając wieś z domem modlitwy i jednocześnie gminę wyznaniową. Jeszcze w początkach XX wieku był to jeden z głównych ośrodków tej społeczności. Skansen będzie rekonstrukcją małej rzędówki bagiennej (tak nazywają etnografowie ten typ wsi), składającej z trzech siedlisk, z główną drogą wzdłuż wału przeciwpowodziowego, z pasami pól i obiektami hydrotechnicznymi na zwór tych z epoki. Projekt obejmuje także uporządkowanie położonego w tym rejonie zdewastowanego cmentarza menonickiego.
 
Realizacja przedsięwzięcia jest możliwa dzięki porozumieniu marszałkowskiej administracji województwa, toruńskiego MET i gminy Wielka Nieszawka oraz środkom wyasygnowanym na ten cel przez samorząd województwa (10 milionów złotych).

Podziel się tą wiadomością ze znajomymi:

Zobacz także:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *