Dziegciarstwo to już prawie zapomniana sztuka, kultywowana przez naszych przodków, polegającą na wytwarzaniu z kory drzewnej specyficznie pachnącego surowca zwanego dziegciem. Proces tworzenia dziegciu polegał na destylacji kory brzozowej, bukowej lub sosnowej, zebrany wcześniej surowiec, poprzez leżakowanie wiele lat w suchej ziemi, zawierał w sobie więcej niezbędnej żywicy.
Wykorzystywano do tego mielerze, czyli metrowe doły w ziemi oblepione gliną. Wysuszone drzewo wkładano do środka i podpalano, a za pomocą rurki odprowadzano destylat. Powstała w ten sposób gęsta zółto-czarna ciecz miała niegdyś szereg zastosowań. W medycynie ludowej służyła jako środek antyseptyczny i dezynfekcyjny, natomiast w mieszance ze smołą używana była jako smar do kół i osi w wozach oraz lepik do uszczelniania beczek.
Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym daje dziś możliwość przeniesienia się w czasie i zetknięcia na żywo z prastarym rzemiosłem, a to za sprawą Warsztatów Archeologii Doświadczalnej, organizowanych w Grodzisku Żmijowiska już po raz dziewiąty. Na warsztatach, które potrwają do 7 września, pasjonaci historii będą mieli możliwość podjęcia próby wyrobu dziegciu, żelaza, słowiańskiego piwa jęczmiennego i glinianych naczyń, przy pomocy tradycyjnych metod, surowcóworaz prymitywnych narzędzi.
W dniach 20-31 sierpnia goście przy udziale artystki ceramik Marty Wasilczyk, będą uczestniczyć w procesie lepienia glinianych garnków, tworzonych przy pomocy surowca pozyskanego własnoręcznie na terenie Żmijowisk. Równolegle prowadzone będą warsztaty wyrobu dziegciu metodą beznaczyniową, wzorowaną na jamach odkrytych w Bogucinie.
Od 2 do 7 września trwać będzie część kulinarna, prowadzona przez badaczkę Hannę Lis, poświęcona kuchni dawnych Słowian. Uczestnicy pozyskają wiedzę na temat wykorzystania grochu i warzyw bulwiastych w średniowiecznej gastronomii oraz poznają słowiańskie metody warzenia piwa jęczmiennego.
W dniach 5-7 września, naukowcy z Instytutu Archeologii Ukraińskiej Akademii Nauk z Kijowa zaprezentują metodę wytopienia żelaza z rudy darniowej, za pomocą pieca dymarskiego, z kolei czescy archeolodzy z Centrum Archeologii Eksperymentalnej „Villa Nova" z czeskiego Uhrinova przedstawią w tym czasie sposoby wyrobu biżuterii z drewna, brązu i szkła.
Koszt uczestnictwa w warsztatach wynosi 10 zł za dzień, w ramach opłaty organizatorzy zapewniają materiały do eksperymentów, wiedzę instruktorską oraz niezbędne urządzenia do dyspozycji. Zakwaterowanie i wyżywienie każdy musi zapewnić sobie na własna rękę, istnieje możliwość odpłatnego skorzystania z pola namiotowego w Żmijowiskach.
Damian Falkowski
