Wsparcie z funduszy europejskich zmieniło ofertę turystyczną Małopolski, Podkarpacia i Śląska. Wyremontowano obiekty zabytkowe i muzealne. Powstały nowe szlaki i trasy turystyczne. Inwestycje hotelarskie poprawiły dostępność bazy noclegowej, a nowe hale, baseny i boiska ofertę sportowo-rekreacyjną. Na projekty wydano ponad trzy i pół miliarda złotych. Połowa tej kwoty pochodziła z dofinansowania środkami unijnymi.
Objęte unijnym wsparciem projekty dotyczące turystyki przyczyniły się do jej rozwoju oraz wzmocnienia atrakcyjności turystycznej województw: małopolskiego, podkarpackiego i śląskiego, m.in. poprzez powstanie nowych obiektów i produktów turystycznych. Przyczyniły się także do zaspokojenia potrzeb w zakresie infrastruktury wypoczynkowo-turystycznej. Łącznie zrealizowano 975 różnorodnych projektów, których wartość wyniosła około 3,6 mld zł, w tym dofinansowanie około 1,8 mld zł.
Skorzystają turyści i mieszkańcy
NIK szczegółowo zbadała 19 projektów (13 regionalnych programów operacyjnych (RPO) oraz 6 projektów w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka) o łącznej wartości około 134,5 mln zł przy dofinansowaniu około 73,3 mln zł. Poziom realizacji zarówno programów jak i projektów, a także działania wpływające na osiągnięcie i utrzymanie założonych efektów, w większości nie budziły zastrzeżeń Izby. Nie ustrzeżono się jednak błędów i problemów, które ograniczały pozytywne oddziaływanie unijnego wsparcia.
NIK ocenia, że nie wszystkie przyjęte zasady oceny wniosków sprzyjały wyborowi projektów w istotny sposób wpływających na turystykę. Niektóre projekty nie wywarły istotnego wpływu na rozwój turystyki, lecz przyczyniły się do poprawy gminnej infrastruktury i służą głównie mieszkańcom.
Lokalizacja do korekty
Z kolei część inwestycji turystycznych wykorzystywana jest w niewielkim zakresie, gdyż np. jest niewłaściwie umiejscowiona, w niezadawalającym stanie lub nieodpowiednio oznakowana. W 15 z 19 powyższych projektów osiągnięto założone wskaźniki rezultatu, w szczególności dotyczące liczby miejsc pracy oraz turystów korzystających z ich efektów. W pięciu przypadkach w kontroli zidentyfikowano pozytywne oddziaływanie projektu na wzrost gospodarczy, w dwóch – wpływ na tworzenie postaw innowacyjnych, związanych z tworzeniem nowych produktów sprzyjających rozwojowi turystyki. Lokalizację i rodzaj inwestycji, w ramach projektów objętych kontrolą przedstawia mapa.
Najwięcej na Śląsku
Znacząco wzrosła liczba turystów odwiedzających te regiony – w Małopolsce o 55,4 proc., na Śląsku o 45,8 proc., a na Podkarpaciu aż o 82,9 proc. Liczba oferowanych im miejsc noclegowych wzrosła w tym czasie z 64, 1 tys. do 95,5 tys. (małopolskie), z 33,3 tys. do 47,2 tys. (śląskie) oraz z 20,6 tys. do 30,7 tys. (podkarpackie).
W poszczególnych RPO zrealizowano m.in.: szlaki i trasy turystyczne, w szczególności rowerowe, piesze i narciarstwa biegowego; inwestycje noclegowo-hotelarskie i restauracyjne (także z zapleczem sportowo-rekreacyjnym); hale i kompleksy sportowo-rekreacyjne; baseny; boiska; amfiteatry; parkingi; zagospodarowanie terenów zielonych; obiekty informacji turystycznej; renowację, remont lub modernizację obiektów wpisanych do ewidencji zabytków, muzealnych i uzdrowiskowych. Największą liczbę projektów związanych z turystyką zrealizowano na terenie województwa śląskiego.
Nieprawidłowości i problemy ograniczające pozytywny wpływ udzielonego wsparcia z UE wystąpiły zarówno na poziomie projektów, a nawet programów – POWT PL-SK oraz śląskiego i podkarpackiego RPO. Nie niweczyły one jednak pozytywnych efektów zrealizowanych działań, choć powodowały m.in. niższe, niż można byłoby osiągnąć wykorzystanie powstałych obiektów.
źródło: NIK, PAP
