Węgierskie tradycje bożonarodzeniowe

6 GRUDNIA – Św. Mikołaja
Tego dnia postać przebrana za biskupa Mikołaja odwiedza domy wraz z towarzyszącym jej czartem. Mikołaj egzaminuje dzieci, a potem nagradza je lub karci. Według tradycji dzieci dostają od Mikołaja paczki z owocami i słodyczami oraz (zależnie od zachowania) rózgi.

13 GRUDNIA – Św. Łucji
Jest to dzień wykonywania zabiegów magicznych (np. chroniących przed złym urokiem). Podobnie. Tego dnia obowiązuje zakaz wykonywania prac kobiecych (nie obejmuje on jednak łuskania fasoli lub skubania pierza, gdyż to mogło pomóc kurom łatwiej się nieść), wstawia się też gałązki do wody oraz pszenicę do kiełkowania. Tego dnia rozpoczyna się przygotowywanie „krzesła czarownicy” (z określonej liczby i rodzajów drzewa, bez użycia gwoździ), na którym jeśli ktoś stanie podczas pasterki w kościele może rozpoznać obecne tam czarownice (będą miały widoczne rogi). Zapisywano też męskie imiona na kartkach, które przez kolejne dni przedświąteczne pojedynczo palono – a ostatnia wskazać miała pannie imię przyszłego męża. Według zwyczaju dni pomiędzy13 a 25 grudnia wskazywały na przyszłoroczną pogodę. Tego dnia (szczególnie na terenie zachodnich Węgier) również odwiedzano domy ze śpiewem i życzeniami – w zamian gospodarze obdarowywali gości. Niekiedy domy odwiedzała również postać w białym przebraniu – straszył dzieci lub tańczyła z pannami.

24 GRUDNIA – Wigilia
Tego dnia lub kilka dni wcześniej pasterze chodzili z pękiem witek po wsi rozdając po jednej każdej gospodyni, kobiety smagały ich nimi po nogach (żeby bydło było skoczne) i dawały prezenty. Wiosna za pomocą tych witek wypędzano bydło na pastwisko.
Rozpoczynało się kolędowanie – śpiewano kolędy, a kolędnicy od gospodarzy dostawali pożywienie lub pieniądze. W tym okresie odgrywało się też jasełka – przedstawiając w kilkuosobowych grupach misteria obejmujące motywy: poszukiwanie noclegu, wizyta Trzech Króli, gra pasterzy, scena z Herodem. Ważnym atrybutem przedstawienia była stajenka z postaciami Św. Rodziny, aniołów i zwierząt.
Na stole wigilijnym pod obrusem umieszczano zboże, nasiona oraz siano i słomę, które miały przynieść urodzaj. Używany podczas świąt służył potem przy pieczeniu chleba i wysiewaniu nasion. Dania świąteczne miały zapewnić zdrowie rodziny (m.in. czosnek zanurzony w miodzie, orzechy i jabłka), pieniądze (np. rośliny strączkowe, kluski z makiem, ryby), a okruszkom ze świątecznego stołu przypisywano magiczną lub leczniczą moc. W tym okresie wiele wróżb dotyczyło szczęścia, zdrowia lub małżeństwa. Tego dania rozdawane są też prezenty.

25 GRUDNIA – Boże Narodzenie
Tego dnia obowiązywał całkowity zakaz wykonywania pracy. Dzień ten uznawano za święto rodziny.

26 GRUDNIA – Boże Narodzenie
Tego dnia kawalerowie i żonaci mężczyźni zaczynali odwiedzać domy z życzeniami. Jest to jeden z najstarszych zwyczajów na węgierskiej wsi.

31 GRUDNIA – Św. Sylwestra
Zwyczaje związane z tym dniem miały przynieść szczęście, zdrowie i bogate plony. Tego dnia robi się dużo hałasu, aby przegonić stary rok. Wróżby panien dotyczą imion i zawodów przyszłych małżonków.


1 STYCZNIA – Nowy Rok
Węgierskie zwyczaje noworoczne ściśle wiążą się z zabawami sylwestrowymi. Odpalanie petard i maskarady przypominają dawne zwyczaje wypędzania demonów i walkę ze złymi duchami. Po wesołym pożegnaniu starego i powitaniu nowego roku, pierwszego stycznia wypada by najpierw mężczyźni witali się z krewnymi i znajomymi, ponieważ według starego węgierskiego przysłowia mężczyzna przynosi szczęście, a kobieta je zabiera. Tego dnia nie zwykło się gotować kur, gdyż kura rozdrapuje bogactwo, świnia natomiast zgarnia je w całość. Tak więc na świąteczny stół trafia właśnie mięso wieprzowe.
Węgrzy wierzą także, że to co ktoś robi pierwszego stycznia, robić to będzie przez cały nadchodzący rok. Dlatego też nie robi się nic, a szczególnie nie wydaje się pieniędzy. Dawniej gospodarze hodujący zwierzęta dzień przed Nowym Rokiem przygotowywali dla nich jedzenie, tak by pierwszego stycznia wystarczyło rzucić je przed siebie, ponieważ według przysłowia, kto tego dnia pracuje, przez cały rok nie zazna odpoczynku.

Podziel się tą wiadomością ze znajomymi:

Zobacz także:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *