Miasto powiatowe Chrudim leży w Czechach wschodnich u podnóża Gór Żelaznych, dziesięć kilometrów od Pardubic. Przez miasto przepływa rzeka Chrudimka, która wypływa z rezerwatu krajobrazowego Â?ĂŻarske vrchy. Średnia temperatura w mieście wynosi 7 oC. W chwili obecnej żyje tutaj niespełna 23 850 mieszkańców.
Udokumentowane informacje o pierwszych osadach w miejscu dzisiejszego miasta Chrudim pochodzą z przełomu 5 i 4 tysiąclecia p.n.e. W latach 995 do 1055 powstaje tutaj pierwsze grodzisko Przemyślidów, które w 1263 roku Przemysł Ottokar II przekształca w prawdziwe miasto średniowieczne. Nadzwyczajny rozkwit kulturalny i gospodarczy miasto osiąga około 1527 roku. Po udziale w ruchu oporu antyhabsburskiego dochodzi do upadku gospodarczego, z którego miasto wyzwala się dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku. Powstaje fabryka budowy maszyn Wiesnera oraz fabryka obuwia Poppera. Po II wojnie światowej w mieście powstają wielkie zakłady przemysłowe Transporta i Evona.
W swych dziejach miasto Chrudim przeszło przez wszystkie okresy rozwoju kultury europejskiej, które znalazły odbicie w architekturze wielu wspaniałych chrudimskich budynków.
Dominantę miasta przedstawia katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny na zabytkowym rynku, który nosi imię wybitnego rodaka chrudimskiego Josefa Ressla. Od średniowiecza, przeszedł rynek przez liczne przebudowy. Współczesny wygląd nadał mu w połowie XIX wieku FrantiÂąek Schmoranz. Pośrodku rynku Ressla stoi kolumna barokowa z bogatymi ozdobami rzeźbiarskimi. Na rynku znajduje się wiele pięknych, zabytkowych domów. Najwspanialszym z nich jest stary ratusz, który zbudowano jeszcze w czasach husyckich, obecnie jest w stylu barokowym.
W jednej z uliczek prowadzących z rynku stoi budynek renesansowy z arkadami i szeregiem scen reliefowych na froncie – dom kata Mydláøa z charakterystycznym "obserwatorium astronomicznym“. Dzisiaj ma tutaj siedzibę Muzeum Kultur Kukiełkowych z unikatowymi na skalę europejską zbiorami.
Specyficzną atmosferę posiadają niewątpliwie również chrudimskie arkady, którymi można przejść aż do furty zwanej Mysią Dziurą. Ta wychodzi poza mury obronne, które do dnia dzisiejszego otaczają część historycznego centrum miasta.
Innym wspaniałym budynkiem jest Muzeum Powiatowe, składające się z dwóch budynków. Budynek renesansowy służy do celów muzealnych, podczas gdy budynek w stylu barokowym z dwoma dużymi salami, restauracją i winiarną przeznaczony jest do celów towarzyskich. Muzeum posiada bardzo cenny zbiór plakatów Alfonsa Muchy.
Warto także odwiedzić budynek Teatru Karla Pippicha, reprezentujący architekturę XX wieku. Dzisiaj wykorzystywana jest tutaj mała i wielka scena.
Inne, interesujące pod względem architektonicznym, budynki to na przykład kościoły św. Katarzyny, św. Michała oraz Św. Krzyża.
Chrudim jest rodzinnym miastem wielu wybitnych osobistości, na przykład humanisty i prawnika Viktorina Kornela z VÂąehrdu, dramaturga teatralnego Jana Nepomuka Â?tĂ?pánka, wynalazcy śruby okrętowej Josefa Ressela oraz pisarza Josefa Liboslava Zieglera.
Zakwaterowanie turystom oferują: hotel, dwa schroniska oraz jeden pensjonat. Popularne jest również kwatery prywatne. Do dyspozycji są liczne restauracje, kawiarnie, herbaciarnie, sklepy oraz różnego rodzaju usługi. Do miasta można przyjechać pociągiem lub autobusem. W Chrudimiu kursuje komunikacja miejska. Dla miłośników aktywnego wypoczynku do dyspozycji jest pływalnia, basen kryty, stadion zimowy, stadion letni, hala sportowa, korty tenisowe, aeroklub i tor żużlowy. Program kulturalny zapewni Teatr Karla Pipicha, Kino SvĂ?t oraz kino letnie. Wystawy można obejrzeć w Muzeum Powiatowym, w Kabinecie Ex Libris, w Galerii Art, w Sali Wystawowej Teatru Karla Pipicha oraz w Muzeum Kukiełek. Na koncerty zaprasza teatr, klub Agora oraz w R-klub.
Corocznie organizowanych jest w Chrudimiu wiele ciekawych imprez. Do najpopularniejszych należy Festiwal Kukiełek Chrudim, dożynki chrudimskie oraz tradycyjny odpust.
Miastami partnerskimi Chrudimia są polska Oleśnica oraz holenderskie Ede. Informacje o mieście są dostępne na stronach: http://www.chrudim-city.cz i www.chrudim.cz.
Wiele atrakcji turystycznych znajdziemy także w okolicach miasta. Możemy odwiedzić na przykład dawną osadę celtycką w miejscowości HradiÂątĂ? u Nasavrk, kościół św. Bartłomieja w KoèĂ, ruiny grodu Lichnice, gród Rychmburk oraz ruiny zamku Oheb. Kolejnym popularnym celem turystycznym jest zamek renesansowy w Slatiòanach, gdzie znajduje się muzeum hipologiczne. Ciekawymi budowlami barokowymi są zamki w miejscowościach Chrast i Chroustovice. Styl rokoko reprezentuje zamek w miejscowości NovĂ? Hrady. Zabytki kultury żydowskiej znajdziemy w miejscowości HeømanĂąv MĂ?stec. Chętnie odwiedzany jest także pomnik Le¾áky. Budynki architektury ludowej prezentuje skansen na wzgórzu VeselĂ˝ Kopec. Najbardziej znanym ośrodkiem wczasowym jest zapora Seèska, odwiedzana głównie przez miłośników sportów wodnych. Okolica Hlinska wykorzystywana jest do sportów zimowych. Przez powiat prowadzi szlak naukowy "Krainą Chrudimki" oraz nawiązujący do niego szlak krajoznawczy "Krainą Gór Żelaznych".
Z Chrudimia możemy wyruszyć także na dłuższe wycieczki, na przykład do Pardubic (10 km), do Hradca KrálovĂ?go (35 km), do Pragi (115 km) oraz do Brna (125 km). Zakwaterowanie w okolicy: www.senkel.cz/penzionpodol (20 km od Pardubic).
Wybrane imprezy:
Kukiełkowy Chrudim – przegląd amatorskich teatrów kukiełkowych 30.06. – 6.07.2007
Salwatorska pielgrzymka – 4 – 5.08.2007
Uroczystości miejskie – 31.08. -1.09.2007
150 rocznica śmierci Jozefa Ressela – 5 – 7.10.2007
Zapraszamy także do odwiedzenia Muzeum Kolejnictwa, mieszczącego się w zabytkowym budynku stacji filtrów z 1871 roku, na stacji kolejowej Pardubice-Rosice nad Labem, www.pshzd.cz . Muzeum otwarto dla zwiedzających w czerwcu 2002, po rozległej renowacji. W pięciu pomieszczeniach prezentowane są eksponaty związane z historią kolejnictwa i komunikacji miejskiej.
Jak dojechać?
Z Warszawy Centralnej pociągiem IC (odjazd godz. 6.00) do Pøerova (przyjazd godz. 11.10), w Pøerovie przesiadka (pociąg pośpieszny do Pardubic, godz.11.36). W Pardubicach będziemy o godz. 13.44. Do stacji Pardubice-Rosice n.L. dojedziemy pociągiem osobowym (odjazd godz. 13.56).
