Kto lubi piesze wędrówki mało uczęszczanymi szlakami i ceni sobie ciszę i świeże powietrze, a po drodze rad jest napotkanym zabytkom architektonicznym, tego zapraszam na wycieczkę po Dolinie Fordońskiej, zlokalizowanej na prawym brzegu Wisły na odcinku od Ostromecka do Chełmna. Na jej terenie mieści się Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego, obfitujący w interesujące miejsca zarówno pod względem botaniki, jak i historii.
Przez Dolinę przebiegają szlaki piesze: żółty (Bydgoszcz-Stary Fordon, Ostromecko, Unisław, Chełmno), niebieski (Unisław, Siemoń, Zamek Bierzgłowski), zielony (Chełmno, Kałdus, Starogród, Góra Św. Wawrzyńca, Chełmno) oraz dwa czarne (Płutowo i Chełmno). Jedną z tras, wartych zobaczenia jest etap od Unisławia do Chełmna poprzez Szymborno, Kiełp, Starogród i Uść (ok. 22 km).
Do miejscowości startowej można dotrzeć m.in. koleją z Bydgoszczy i z Torunia (PCC Arriva) oraz autokarami PKS Bydgoszcz lub Veolia Kujawy Toruń. Z przystanku PKP/PKS udajemy się w kierunku kościoła pw. św. Bartłomieja – pamiętającego wiek XIII i początki komturii krzyżackiej w tej miejscowości.
Wychodzimy z Unisławia żołtym szlakiem na północ, idziemy poboczem do miejscowości Szymborno, gdzie znajduje się klasycystyczny dworek z rozbudowanym gołębnikiem. Po jego obejrzeniu, opuszczamy wieś i idziemy jeszcze kawałek szosą – kiedy dojdziemy do miejsca, gdzie droga podąża lekko w górę, a po lewej stronie zobaczymy spadek terenu, trzeba uważać na strzałkę kierunkową – wskazuje ona, iż trzeba skręcić w lewo. Wchodzimy do lasu i udajemy się szlakiem wzdłuż strugi. Gdy dochodzimy do pola uprawnego, skręcamy w prawo i idziemy ok. 0,5 km,
aż docieramy do miejsca upamiętniającego mord popełnony przez hitlerowców na mieszkańcach Ziemi Chełmińskiej w roku 1939.
Kolejnym miejscem, które napotkamy na żółtym szlaku jest Rezerwat Płutowo o pow. około 18 ha, którego roślinność nie była poddawana ingerencji ludzkiej od prawie 100 lat. Podążając według oznaczeń na północ, dochodzimy do momentu, gdzie szlak skręca w prawo w kierunku miejscowości Kiełp. Idąc nim, po lewej stronie mijamy Rezerwat Zbocza Płutowskie, gdzie
w sezonie ma miejsce wypas archaicznej rasy owiec-wrzosówek. Różnica poziomów jest znaczną, stąd proponuję dogodne wejście na teren Rezerwatu ze wsi Kiełp. Te okolice to również początek występowania elementów Twierdzy Chełmno, zbudowanej przez Prusy w latach 1901-1910. Liczne forty i bunkry to nie lada atrakcja dla wszystkich miłośników tego typu obiektów.
Po przejściu ok. 2 km szosą dochodzimy do Starogrodu, gdzie mieści się kościół św. Barbary (1754), czczonej tutaj od czasów krzyżackich. Zakonnicy pobudowali tu gród warowny. Przywilej lokacyjny dla Chełmna, wydany w 1233 r. a zarazem ustanawiający słynne prawo lokacyjne zwane chełmińskim, dotyczył właśnie terenów dzisiejszego Starogrodu. Chełmno zostało później przeniesione na miejsce, gdzie znajduje się obecnie.
Ze wsi wychodzimy zielonym szlakiem w kierunku Chełmna w dół, aż do krzyżówki z trasą nr 550 – skręcamy w prawo i idziemy pod górkę do miejscowości Kałdus. Na skrzyżowaniu odbijamy w lewo na Uście. Po drodze mijamy wlot ścieżki prowadzącej do Góry Św. Wawrzyńca, gdzie znaleziono fundamenty nieukończonej bazyliki romańskiej z XI w. Idąc drogą przez Uście
do celu naszej wędrówki (Chełmno) dochodzimy do miejsca, gdzie widać przepiękną panoramę miasta. Schodzimy ścieżką w dół a potem pod górę, aż dotrzemy na chełmińską Starówkę.
Chełmno posiada średniowieczny układ urbanistyczny, mury obronne (zachowane
w większości) jak również liczne, w większości gotyckie kościoły jak również inne zabytki (Baszta Mestwina czy Brama Grudziądzka). Ponadto na uwagę zasługuje barokowy ratusz, uznawany
za najpiękniejszy tego typu obiekt w północnej Polsce.
Z Chełmna możemy powrócić do Bydgoszczy lub Torunia autokarami PKS Bydgoszcz lub Veolia Kujawy Toruń. Możemy również kontynuować zwiedzanie szlakiem krzyżackim
i przedostać się mostem drogowym do Świecia. Albo pozwiedzać teren Twierdzy Chełmno, o której wcześniej była mowa. Ale to już zupełnie inna historia.
Przez Dolinę przebiegają szlaki piesze: żółty (Bydgoszcz-Stary Fordon, Ostromecko, Unisław, Chełmno), niebieski (Unisław, Siemoń, Zamek Bierzgłowski), zielony (Chełmno, Kałdus, Starogród, Góra Św. Wawrzyńca, Chełmno) oraz dwa czarne (Płutowo i Chełmno). Jedną z tras, wartych zobaczenia jest etap od Unisławia do Chełmna poprzez Szymborno, Kiełp, Starogród i Uść (ok. 22 km).
Do miejscowości startowej można dotrzeć m.in. koleją z Bydgoszczy i z Torunia (PCC Arriva) oraz autokarami PKS Bydgoszcz lub Veolia Kujawy Toruń. Z przystanku PKP/PKS udajemy się w kierunku kościoła pw. św. Bartłomieja – pamiętającego wiek XIII i początki komturii krzyżackiej w tej miejscowości.
Wychodzimy z Unisławia żołtym szlakiem na północ, idziemy poboczem do miejscowości Szymborno, gdzie znajduje się klasycystyczny dworek z rozbudowanym gołębnikiem. Po jego obejrzeniu, opuszczamy wieś i idziemy jeszcze kawałek szosą – kiedy dojdziemy do miejsca, gdzie droga podąża lekko w górę, a po lewej stronie zobaczymy spadek terenu, trzeba uważać na strzałkę kierunkową – wskazuje ona, iż trzeba skręcić w lewo. Wchodzimy do lasu i udajemy się szlakiem wzdłuż strugi. Gdy dochodzimy do pola uprawnego, skręcamy w prawo i idziemy ok. 0,5 km,
aż docieramy do miejsca upamiętniającego mord popełnony przez hitlerowców na mieszkańcach Ziemi Chełmińskiej w roku 1939.
Kolejnym miejscem, które napotkamy na żółtym szlaku jest Rezerwat Płutowo o pow. około 18 ha, którego roślinność nie była poddawana ingerencji ludzkiej od prawie 100 lat. Podążając według oznaczeń na północ, dochodzimy do momentu, gdzie szlak skręca w prawo w kierunku miejscowości Kiełp. Idąc nim, po lewej stronie mijamy Rezerwat Zbocza Płutowskie, gdzie
w sezonie ma miejsce wypas archaicznej rasy owiec-wrzosówek. Różnica poziomów jest znaczną, stąd proponuję dogodne wejście na teren Rezerwatu ze wsi Kiełp. Te okolice to również początek występowania elementów Twierdzy Chełmno, zbudowanej przez Prusy w latach 1901-1910. Liczne forty i bunkry to nie lada atrakcja dla wszystkich miłośników tego typu obiektów.
Po przejściu ok. 2 km szosą dochodzimy do Starogrodu, gdzie mieści się kościół św. Barbary (1754), czczonej tutaj od czasów krzyżackich. Zakonnicy pobudowali tu gród warowny. Przywilej lokacyjny dla Chełmna, wydany w 1233 r. a zarazem ustanawiający słynne prawo lokacyjne zwane chełmińskim, dotyczył właśnie terenów dzisiejszego Starogrodu. Chełmno zostało później przeniesione na miejsce, gdzie znajduje się obecnie.
Ze wsi wychodzimy zielonym szlakiem w kierunku Chełmna w dół, aż do krzyżówki z trasą nr 550 – skręcamy w prawo i idziemy pod górkę do miejscowości Kałdus. Na skrzyżowaniu odbijamy w lewo na Uście. Po drodze mijamy wlot ścieżki prowadzącej do Góry Św. Wawrzyńca, gdzie znaleziono fundamenty nieukończonej bazyliki romańskiej z XI w. Idąc drogą przez Uście
do celu naszej wędrówki (Chełmno) dochodzimy do miejsca, gdzie widać przepiękną panoramę miasta. Schodzimy ścieżką w dół a potem pod górę, aż dotrzemy na chełmińską Starówkę.
Chełmno posiada średniowieczny układ urbanistyczny, mury obronne (zachowane
w większości) jak również liczne, w większości gotyckie kościoły jak również inne zabytki (Baszta Mestwina czy Brama Grudziądzka). Ponadto na uwagę zasługuje barokowy ratusz, uznawany
za najpiękniejszy tego typu obiekt w północnej Polsce.
Z Chełmna możemy powrócić do Bydgoszczy lub Torunia autokarami PKS Bydgoszcz lub Veolia Kujawy Toruń. Możemy również kontynuować zwiedzanie szlakiem krzyżackim
i przedostać się mostem drogowym do Świecia. Albo pozwiedzać teren Twierdzy Chełmno, o której wcześniej była mowa. Ale to już zupełnie inna historia.
Mateusz Łapiński
